Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας " Ο Χρόνος" :
Η ανέγερση του κτιρίου του ναού έγινε στα 1664 με την πρωτοβουλία και τη φροντίδα του μεγαλοπρούχοντα Χαρισίου Τράντα, γιου του Ιωάννη Τράντα. Η οικογένεια Τράντα είχε μετοικήσει στην Κοζάνη από το γειτονικό χωριό Κτένι, μετά την καταστροφή του από αρβανίτικη επιδρομή στα 1649. Αφού η οικογένεια ρίζωσε στην Κοζάνη3, ο Χαρίσιος ταξίδεψε στη Ρωσία, κοντά στον αδερφό του πατέρα του, πλούσιο αξιωματικό του τσαρικού στρατού.
Ύστερα από 12 χρόνια πέθανε ο θείος και ολόκληρη η περιουσία του περιήλθε στο Χαρίσιο, ο οποίος επέστρεψε στην Κοζάνη φέρνοντας μαζί του πλούτη πολλά και δύο σπουδαία έγγραφα. Το ένα ήταν το αυτοκρατορικό διάταγμα, με το οποίο η πόλη αναγνωριζόταν ως “μαλικιανές”, έμπαινε δηλαδή στη δικαιοδοσία και την προστασία της σουλτανομήτορας και κάτω από αυτό το καθεστώς απολάμβανε ορισμένων σοβαρών προνομίων. Το άλλο έγγραφο ήταν η άδεια για την ανέγερση στην Κοζάνη ναού στο όνομα του Αγίου Νικολάου.
Ο Χαρίσιος μερίμνησε ο ίδιος για την εκλογή της θέσης του ναού, όπως ο ίδιος μερίμνησε για τον ορισμό του τόπου της αγοράς, για τη ρυμοτόμηση και τον καλλωπισμό της πόλης. Ο ναός θεμελιώθηκε στα 1664 και θα πρέπει πολύ σύντομα να περατώθηκε, μια και όλοι οι κάτοικοι, άνδρες και γυναίκες, μ’ ενθουσιασμό πρόσφεραν την προσωπική τους εργασία. Η θέση του ήταν στο κέντρο της πόλης, μέσα σε δασική βλάστηση, κατά το μεγαλύτερο μέρος του βρισκόταν κάτω από την επιφάνεια του εδάφους4 και η χωρητικότητα του ανταποκρινόταν στην πληθυσμιακή κατάσταση της πόλης· είχε, δεν είχε τότε η Κοζάνη δύο χιλιάδες κατοίκους.
Πηγές
Ν. Δάρδας, Ιεροί ναοί και παρεκκλήσια της Σιατιστης, Αθήνα 1964
https://xronos-kozanis.gr/i-istoria-tou-naou-tou-agiou-nikolaou-stin-kozani/
