Πέμπτη 7 Μαΐου 2026
Παρασκευή 10 Απριλίου 2026
Πέμπτη 9 Απριλίου 2026
Τετάρτη 22 Ιανουαρίου 2025
Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου 2024
Τα "Άκτια" σήμερα και στο παρελθόν
Η μεγαλύτερη άνθηση των Ακτίων αγώνων στην αρχαιότητα ήταν μετά το 31 π.Χ. όπου και θεσπίστηκαν και σε ανάμνηση της μεγάλης νίκης του Αυγούστου κατά του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας. Στην αρχή τα Άκτια τελούνταν ανά διετία, από του Αυγούστου όμως και μετά ανά πενταετία οι οποίοι και περιλάμβαναν αθλητικούς, ναυτικούς, μουσικούς και ποιητικούς αγώνες και αγώνες ιπποδρομίας.
Μετά το θάνατο όμως του Αυγούστου τα Άκτια παράκμασαν και εξέλιπαν εντελώς παρά την ύστατη προσπάθεια του Αυτοκράτορα Ιουλιανού του Παραβάτη να αναστηλώσει το παλιό τους γόητρο. (Βικιπέδια)
Ο Σύλλογος Δρομέων Πρέβεζας αναβιώνει μέρος εκείνης της παλιάς γιορτής του αθλητισμού και της τέχνης με τα "Εν Νικοπόλει Άκτια", αγώνες δρόμου των 5 και 10 χιλιομέτρων. Η αφετηρία του δρόμου των 10 χιλιομέτρων βρίσκεται στην αρχαία Νικόπολη και ο τερματισμός στην πόλη της Πρέβεζας.
Η σημαντικότερη ημερομηνία για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ιδίως για τους Λατίνους ιστορικούς, είναι η 2 Σεπτεμβρίου του 31 π.Χ., η ημέρα πού έγινε η Ναυμαχία του Ακτίου που έκρινε την τύχη της ανώτατης ηγεσίας του ρωμαϊκού Κράτους. Το Άκτιο είναι το ακροτελεύτιο ακρωτήριο της Ακαρνανίας, στην είσοδο του Αμβρακικού κόλπου, απέναντι από την Πρέβεζα, από την οποία απέχει μόλις 725 μέτρα. Αντίπαλοι ήταν από τη μία πλευρά ο Γάιος Οκτάβιος (Gaius Octavius), μετέπειτα Αυτοκράτωρ Αύγουστος (Augustus), ή Οκταβιανός (Octavian) και από την άλλη ο Μάρκος Αντώνιος (Marcus Antonius), γαμπρός του Οκταβιανού (είχε παντρευτεί την Οκταβία, αδελφή του Οκταβιανού) και η Βασίλισσα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα Ζ'. Ο Γάιος Οκτάβιος έπεισε τη Σύγκλητο να επιτεθεί στον Μάρκο Αντώνιο, με την κατηγορία ότι σύνηψε ερωτική σχέση και συμμαχία με την Κλεοπάτρα και ότι σκόπευε να παραδώσει στους Αιγύπτιους Ρωμαϊκή γη. (Βικιπέδια)
Σε ανάμνηση της νίκης του ο Οκταβιανός έχτισε στο Άκτιο μεγαλύτερο και μεγαλοπρεπέστερο Ναό του Ακτίου Απόλλωνα, και καθιέρωσε να γίνονται κάθε πέντε χρόνια (από το έτος 28 π. Χ.) τα Άκτια, αγώνες με την ίδια επισημότητα που είχαν τα Ολύμπια, τα Ίσθμια, τα Πύθια και τα Νέμεα. Οργάνωσε επίσης και αγώνες στο ιερό της Λιμνάτιδος Αρτέμιδος που βρισκόταν στα όρια Μεσσηνίας και Λακωνίας προς τιμήν των Σπαρτιατών, οι οποίοι πολέμησαν στο πλευρό του. Οι αγώνες αυτοί συνεχίστηκαν κατά τα Ρωμαϊκά χρόνια.Ο Οκτάβιος επίσης έκτισε μια καινούργια πόλη, τη Νικόπολη (Nicopolis, Nikopolis), για να θυμίζει τη νίκη του, απέναντι από το Άκτιο, περίπου οκτώ χιλιόμετρα από την Πρέβεζα. Θαυμαστά δημόσια κτίρια της Νικόπολης είναι το Ρωμαϊκό Ωδείο (700 θέσεις), οι τρεις θέρμες (Δημόσια Λουτρά), το Θέατρο Οκταβιανού (2000 θέσεις), το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο Νικόπολης (μήκους 50 χιλιομέτρων) με το Νυμφαίον του, το Ρωμαϊκό Στάδιο, το Γυμνάσιο, τα Ρωμαϊκά Τείχη, κλπ. Η Νικόπολη αναδείχτηκε σε σημαντικό κέντρο της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής Ελλάδας πρωτού ερημωθεί τον 13ο αιώνα, όταν οι κάτοικοι της πόλης μετακινήθηκαν στους αγρούς και στη νεοϊδρυθείσα Πρέβεζα, η τοποθεσία της οποίας προστάτευε περισσότερο από επιδρομές. Όμως το κυριότερο έργο του Αύγουστου Οκταβιανού είναι το λεγόμενο ‘’Μνημείο Αυγούστου’’ ένας ναός αφιερωμένος στους Θεούς Άρη και Ποσειδώνα, στον λόφο της Σμυρτούλας Πρέβεζας, ο οποίος κτίστηκε ακριβώς στο σημείο που είχε το αρχηγείο του.
Σάββατο 19 Αυγούστου 2023
Gegone - Inside the Museum (2022)| Full-Length Animation Series| English...
Τρίτη 1 Αυγούστου 2023
Alexander - Epic Symphony
Δευτέρα 31 Ιουλίου 2023
Thermopylae 480 BC - Epic Symphony
Τρίτη 11 Οκτωβρίου 2022
Η καύση και ο ενταφιασμός των νεκρών στην αρχαία Ελλάδα/LIFO
[...]
Πρέπει, λοιπόν, να ήταν ένα σχετικά νέο έθιμο η καύση αυτών των νεκρών, αφού στη Μυκηναϊκή περίοδο ήταν γνωστό μόνο το έθιμο του ενταφιασμού.
Τι γίνεται όμως τον 6ον και τον 5ον αιώνα στην Αθήνα; Μπορούμε να ξέρουμε αν ετάφηκαν ή αν έγιναν τέφρα τα φθαρτά σώματα αθάνατων πευμάτων, όπως του Σόλωνα, του Περικλή, του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευρυπίδη, του Σωκράτη και του Πλάτωνα;
Πότε έγινε η μετάβαση προς την καύση το απέδειξαν οι ακόμη περισσότερες επιστημονικές ανασκαφές που έγιναν στις ημέρες μας στην αρχαίαν Αγορά, από την Αμερικανική Σχολή Κλασσσικών Σπουδών και στον Κεραμεικό από το Γερμανικό Ινστιτούτο. Επίμονες παρατηρήσεις των ερευνητών έκαναν φανερό, ότι από την αυγή κιόλας της πρωτογεωμετρικής εποχής, στον 11ο αιώνα πχ αρχίζει να γενικεύεται η καύση των νεκρών.
Το έθιμο επικρατεί σιγά σιγά όχι μόνο στην ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά και στην Ιωνία, μεταφερμένο εδώ από τους Αθηναίους αποίκους. Ενωρίς, μαζί με την εύρεση των πρώτων μεγάλων γεωμετρικών αμφορέων, έγινε φανερό και τούτο: ότι οι θαυμαστές περιγραφές του Ομήρου για την καύση ηρώων και Τρωικού πολέμου είναι μετφορά στον κόσμο και στην εποχή του έπους εικόνων που είδε ο ποιητής, που εγίνονταν στις ημέρες του και δεν αποδίδουν, όπως θα απαιτούσε η ιστορική ευσυνειδησία, παλαιότερες ταφικές συνήθειες των Αχαιών. Ότι αυτοί δεν εκαίγονταν, αλλά εθάβονταν, είναι βεβαιωμένο από το πλήθος των τάφων της μυκηναϊκής εποχής, που είχαν ανακαλυφθή.
Η τελευτάια επιστημονική συζήτηση δύο αρχαιολόγων, του Ελληνοαμερικανού καθηγητού Γεωργίου Μυλωνά και του Εφόρου Ανατολ. Μακεδονίας Μανόλη Ανδρόνικου στερέωσε περισσότερο παρά εκλόνισε την πεποίθηση ότι δεν υπάρχουν βεβαιωμένες ενδείξεις για την ύπαρξη καύσης στα μυκηναϊκά χρόνια και ότι τα συμπεράσματα των ανασκαφών της Αγοράς και του Κεραμεικού μένουν ατράνταχτα: Μόνο ταφή των νεκρών συνηθιζόταν έως τον 11ον αιώνα, ύστερα από τα χρόνια αυτά αρχίζει και επικρατεί η καύση: «Με βεβαιότητα ξέρουμε ότι στον Κεραμεικό, από τα μέσα του 11ου αίωνα έως τα τέλη του 9ου αίωνα ξαναπαρουσιάζεται το έθιμου του ενταφιασμού και μέσα στον 8ον αιώνα συναντούμε την παράλληλη χρήση και των δύο τρόπων ταφής, ενώ στις αρχές του 7ου αιώνα ανανεώνεται και πάλι η προτίμηση προς την καύση του νεκρού. Η εμφάνιση του ενταφιασμού μέσα στον 8ο αιώνα συνδυάζεται από τον Κύμπλερ με άλλα στοιχεία που παρατήρησε στους τάφους της εποχής αυτής και τον κάνει να υποθέσει πως έχουμε την ενίσχυση και την ανάπτυξη παλαιών προελληνικών θρησκευτικών αντιλήψεων, ενώ η ενίσχυση του εθίμου της καύσης στις αρχές του 7ου αιώνα, με την παράλληλη εμφάνιση μεγάλων τύμβων χαρακτηρίζεται ως επανεμφάνιση του ομηρικού κόσμου (Μ.Ανδρόνικος, Ελληνικά, τόμος 17ος, Θεσσαλονίκη, 1960).
Τι γίνεται όμως τον 6ον και τον 5ον αιώνα στην Αθήνα; Μπορούμε να ξέρουμε αν ετάφηκαν ή αν έγιναν τέφρα τα φθαρτά σώματα αθάνατων πευμάτων, όπως του Σόλωνα, του Περικλή, του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη, του Σωκράτη και του Πλάτωνα; Όταν δεν υπάρχει ρητή μαρτυρία στους συγγραφείς δεν επιτρέπεται να αποτολμηθή καμμιά υπόθεση, αφού οι αττικοί τάφοι που ανακαλύφτηκαν εβεβαίωσαν ότι υπήρχαν τότε παράλληλα η καύση, όπως και ο ενταφιασμός των νεκρών.
Εκεί που υψώνεται σήμερα το κτίριο του Μετοχικού Ταμείου, στο Σύνταγμα, ήταν άλλοτε ένας ελεύθερος περιφραγμένος χώρος, οι Βασιλικοί Σταύλοι. Στα παλαιά χρόνια τα παιδάκια των αμαξάδων, παίζοντας έσκαβαν το χώμα και έβρισκαν μικρά αρχαία κανατάκια ή ζωγραφιστά θραύσματα. Όταν από το 1926 και έπειτα έγινε η οικοδομική εκσκαφή, βιαστική και ανήλεη, κατορθώθηκε τουλάχιστο να συγκεντρωθούν τα περισσότερα ευρήματα και να γίνουν μερικές παρατηρήσεις, για τους 150, πάνω κάτω, αρχαίους τάφους που ανακαλύφθηκαν. Ανήκαν οι περισσότεροι στον 5ον αιώνα πχ και ήταν έξω από το θεμιστόκλειο τείχος, που ερχόταν από την πλατεία Συντάγματος και περνούσε μπροστά από την Παλαιά Βουλή.
Πολλοί από τους νεκρούς είχαν ταφεί μέσα σε πήλινες λάρνακες, άλλοι είχαν καεί σε πυρές. Είναι μια θλίψη για τον αρχαιολόγο να βρίσκει σπασμένα και καμένα μέσα στην πυρά, μαζί με τα κόκκαλα του νεκρού, ωραία ερυθρόμορφα αγγεία και αιθέριες λευκές ληκύθους, αυτές με αφανισμένο το επίχρισμα, άρα και τις ζωγραφιές. Έτσι είχαν θελήσει οι αρχαίοι, γιατί πίστευαν ότι τα αγγεία γίνονταν ένα με το νεκρό, που έπαιρνε μαζί του και τα αφιερώματα των σκευών του.
Κάποτε τα καμένα οστά τα φύλαγαν μέσα σ' ένα αγγείο και το έθαβαν μέσα στη γη. Εκεί βρέθηκε μια ερυθρόμορφη πελίκη (είδος αμφορέα), στολισμένη με μια έξοχη ζωγραφιά. Δύο γυναίκες κρατούν με επισημότητα τα όπλα ενός καθισμένου νέου, χωρίς άλλο του νεκρού. Σημαντική ήταν η ανακάλυψη πάνω από το αγγείο και του «σήματος» της μαρμάρινης στήλης με την επιγραφή Ηφαίστης Χίος. Έργο ενός σπουδαίου αγγειοπλάστη και ενός από τους καλλύτερους αγγειογράφους της εποχής (γύρω στα 430 πχ) ποτέ δεν υπήρξε το αγγείο στόλισμα κάποιου αρχοντικού. Προωρισμένο από την αρχή να γίνει νεκρική κάλπη, ετάφηκε, μαζί με τα θανατερά λείψανα από κάποιο νεανικό σώμα μέσα στην αττική γή, όπως τόσα άλλα όμοια αγγεία που αγλαίζουν σήμερα τα Μουσεία όλου του κόσμου.
Στον 5ον αίωνα ήταν πολύ διαδεδομένες για την υποδοχή της τέφρας και οι χάλκινες στρογγυλές κάλπες. Αδιακόσμητες καθώς είναι έχουν μια σοβαρότητα σχεδόν ιερατική. Επειδή το λεπτό, σφυρήλατο σώμα του αγγείου αφανιζόταν εύκολα μέσα στο υγρό χώμα, εφρόντισαν να φυλάνε τις κάλπες αυτές μέσα σε άλλες μεγαλύτερες από μάρμαρο και να τις σκεπάζουν μ' ένα βαρύ πώμα.
Δεν είναι εδώ ο τόπος για να εκτεθούν οι θεωρίες σχετικά με την επικράτηση σ' όλους τους ελληνικούς τόπους του εθίμου της καύσεως από τον 11ον αιώνα πχ. Η αναβίωση του εθίμου του ενταφιασμού αργότερα και ιδιαίτερα η άσκηση του στον 5ον αιώνα, παράλληλα με τη ριζωμένη πια τότε καύση των νεκρών είναι μια ακόμη απόδειξη για την ανεξιθρησκεία των Αθηναίων της βαθύτατα θρησκευτικής κλασσικής εποχής.
Θα ήταν τόσο μεγάλο αμάρτημα αν, ακολουθώντας το παράδειγμα των αρχαίων, δεχόταν η Εκκλησία η ελληνική να καλύψει με την ευλογία της την τέφρα ενός μεγάλου και θεόπνευστου γόνου της χώρας μας, του Δημήτρη Μητρόπουλου;
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ελευθερία, το 1959. Ένα αθησαύριστο κείμενο της κορυφαίας Ελληνίδας αρχαιολόγου Σέμνης Καρούζου που ψηφιοποιείται για πρώτη φορά
Πηγή:
Δευτέρα 10 Οκτωβρίου 2022
Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2022
Σάββατο 23 Οκτωβρίου 2021
Τρίτη 29 Ιουνίου 2021
Τρίτη 22 Ιουνίου 2021
Νέαντερταλ στη Σαμαρίνα!
Έχω πολλάκις πει και γράψει πως ο νομός Γρεβενών είναι ο ωραιότερος νομός της Ελλάδος. Μα, να που προκύπτει και ένας από τους σημαντικότερους για την παλαιο-ιστορία μας…
Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε πως ο αρχαιολογικός χώρος στην Ελλάδα, ο ευρισκόμενος στο μεγαλύτερο υψόμετρο, ήταν στο Καστρί Γρεβενών (αρχαία χώρα των Τυμφαίων) σε ύψος 1.100-1.200 μ. Νεώτερες έρευνες έδειξαν αρχαιολογικούς χώρους και σε υψόμετρο 2.000 μ., γύρω από την Σαμαρίνα (επίσης των Γρεβενών), κώμη η οποία ούτως ή άλλως κρατά τα σκήπτρα της ευρισκομένης στο μεγαλύτερο υψόμετρο εν Ελλάδι (περίπου 1.550 μ.)!!!
Διαβάζουμε στην μεταπτυχιακή εργασία της Δέσποινας Παύλου Πουλατσόγλου «Η λιθοτεχνία του τέλους του Πλειστόκαινου στον βορειοελλαδικό χώρο»:
«Η έρευνα στη ΒΔ. Πίνδο βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες, τη μελέτη του αρχαιολογικού υλικού και την παλαιοπεριβαλλοντική μελέτη. Αρχικά, γίνεται αναφορά στην εικόνα της Παλαιολιθικής Εποχής στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα με υποκεφάλαιο για την έρευνα και τις σημαντικότερες θέσεις της περιοχής και ιδιαίτερη αναφορά στην παρουσία της Μέσης Παλαιολιθικής στον ελλαδικό χώρο.
Στην συνέχεια, αναφερόμενοι στην περιοχή της ΒΔ. Πίνδου, επισημαίνεται η γεωμορφολογική περιγραφή της, αλλά και η ιστορία και η προβληματική της έρευνας σε αυτήν. Έπειτα, αναπτύσσονται τα χαρακτηριστικά της έρευνας στην «θέση» Σαμαρίνα 8, από όπου προέρχεται το αρχαιολογικό υλικό που μελετάται, με την περιγραφή της θέσης αναφορικά με το τοπίο, το παλαιοπεριβάλλον και την αρχαιολογική διερεύνηση της. Αναπτύσσεται η μεθοδολογία της μελέτης και παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του αρχαιολογικού υλικού, ενώ τέλος, υπάρχει μια συζήτηση για όλα τα παραπάνω και αναπτύσσονται τα συμπεράσματα της έρευνας».
Και στην εισαγωγή: Γύρω από τον οικισμό της Σαμαρίνας (σε υψόμετρο έως και 2.000 μ!), αλλά και κατά μήκος της νότιας πλευράς του Σαμαρινιώτικου ποταμού, σε υψόμετρο 1.500 μ., ομάδες Νεάντερταλ εκμεταλλεύονταν τις περιοχές, πριν από 70.000 χρόνια…
ΠΗΓΗ: Δέσποινας Παύλου Πουλατσόγλου «Η λιθοτεχνία του τέλους του Πλειστόκαινου στον βορειοελλαδικό χώρο», μεταπτυχιακό Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, 2019. ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 7.5.2020.
*Ο άνθρωπος του Νεάντερταλ (Homo neanderthalensis), ή απλά Νεάντερταλ, είναι είδος ανθρωπίδη (είδος του Homo Sapiens το οποίο πιθανολογείται ότι γενετικά επιβίωσε στον Σύγχρονο Άνθρωπο [1]) το οποίο εμφανίστηκε 200.000-250.000 χρόνια πριν και εξέλειψε ολοκληρωτικά πριν 41.000-39.000 χρόνια. Η ονομασία του προέρχεται από την κοιλάδα Νεάντερταλ της Γερμανίας, όπου το 1856 ανακαλύφθηκαν από εργάτες απολιθωμένα οστά τα οποία αποδόθηκαν στο συγκεκριμένο είδος. (Wikepedia)
Παρασκευή 18 Ιουνίου 2021
ΠΡΟΜΑΧΟΣ - TRAILER (GREEK SUBS) - Now on Netflix as "The First Line"
Two Athenian attorneys pursue litigation for the return of the Parthenon Marbles. As the bronze statue of Athena Promakhos used to stand guard in front of the Parthenon, both must find the courage to stand in defense of what they love.
Η ταινία ΠΡΟΜΑΧΟΣ είναι μια ιστορία αγάπης μεταξύ δύο Ελλήνων δικηγόρων που μηνύουν το Βρετανικό μουσείο για την επιστροφή των μαρμάρινων γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Ο Ανδρέας (Παντελής Κοντογιάννης) αναγκάστηκε να αφήσει την πατρίδα του, την Ελλάδα, όταν ήταν παιδί, αλλά τώρα επιστρέφει με την πρόσκληση του διευθυντή του μουσείου της Ακρόπολης (Giancarlo Giannini) για να προχωρήσει την υπόθεση κατά του Βρετανικού μουσείου. Καθώς μαζεύει αποδεικτικά στοιχεία για να αποδείξει ότι πλαστογραφήθηκαν έγγραφα για να επιτρέψουν την πώληση των Μαρμάρων στο Βρετανικό κοινοβούλιο το 1816, η Αθήνα του 2011 βρίσκεται σε οικονομική και κοινωνική κρίση. Τον Ανδρέα βοηθάει η συνάδελφος και αντικείμενο του πόθου του, Ελένη (Κασσάνδρα Βογιατζή), όταν επιστρέφουν στο Λονδίνο για να ξεκινήσουν τις νομικές διαδικασίες. Η μαρτυρία του εφόρου του Βρετανικού μουσείου (Michael Byrne) δίνει το έναυσμα για μια σκληρότερη αντιπαράθεση καθώς ο Ανδρέας πιέζει με την υπόθεση κατά του μουσείου. Ο γενικός σύμβουλος για το Βρετανικό μουσείο (Paul Freeman) υπερασπίζεται τον πελάτη του και εκμεταλλεύεται την υπερβολική αυτοπεποίθηση της ελληνικής νομικής ομάδας. Αποδεικτικά στοιχεία που αφορούν την οικοδομική κατάσταση του Παρθενώνα την χρονική περίοδο της πώλησης των Μαρμάρων παρουσιάζονται από τον επικεφαλής αρχαιολόγο της Ακρόπολης (Γιώργος Χωραφάς), χρησιμοποιώντας τεχνολογία 3D. Οι δύο δικηγόροι και εραστές έχουν μπροστά τους έναν μακρύ και σκληρό δρόμο μέχρι την επαναφορά των κλεμμένων γλυπτών στην αρχική –και φυσική- τους θέση, δρόμος που τελικά τους αναγκάζει να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Στο κύριο cast συνεισφέρουν οι παρουσίες των Γιώργου Βογιατζή, Σπύρου Φωκά καθώς και άλλων Ελλήνων και διεθνών ηθοποιών, σε εξέχοντες δεύτερους ρόλους..
Dior, top modelling και ελληνική μυθολογία: τρία σε ένα!
Λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα, οι πύλες του Καλλιμάρμαρου κλείνουν. Το διαδικαστικό «πρωτόκολλο» της βραδιάς πρέπει να τηρηθεί, καθώς η πολυαναμενόμενη παρουσίαση της συλλογής Dior Cruise 2022 σε πολύ λίγο θα ξεκινήσει να μεταδίδεται ζωντανά, προς όφελος εκατομμυρίων θεατών ανά τον κόσμο. Τα τελευταία 24ωρα, αρκετά εγχώρια ρεπορτάζ έχουν αναφερθεί στην άφιξη ή μη υψηλών καλεσμένων, όμως η ουσία της εκδήλωσης βρίσκεται αλλού. Η συλλογή Cruise είναι, πάνω από όλα, ένας ζωντανός διάλογος μεταξύ μόδας, πολιτισμού και καθημερινής ζωής, μεταξύ της καλλιτεχνικής διευθύντριας του οίκου Μαρία-Γκράτσια Κιούρι, του Dior και της Ελλάδας.
πηγή: εφ. Καθημερινή
Παρασκευή 14 Μαΐου 2021
Ο δάσκαλός μου το χταπόδι της Βίβιαν Ευθυμιοπούλου
Η ιδέα ότι οι άνθρωποι μπορούσαν να ερωτευθούν αντικείμενα, κυρίως αγάλματα αλλά και ζώα είναι αρχαία.
Ο ποικιλογράφος της Ύστερης Αρχαιότητας Αθήναιος από τη Ναύκρατη της Αιγύπτου (ήταν σύγχρονος του Μάρκου Αυρήλιου) και έχει γράψει το έργο που όλοι έχουν ακούσει αλλά ελάχιστοι έχουν διαβάσει, τους «Δειπνοσοφιστές», στο βιβλίο XIII (13) που είναι γνωστό με τον τίτλο «Λόγος Ερωτικός» καταγράφει τα πάντα περί έρωτος. Μέσα «στα πάντα» περί έρωτος υπάρχει και μια λίστα από τους πιο γνωστούς έρωτες ανθρώπων με ζώα.
Ο Αθήναιος δεν είχε ακούσει ή διαβάσει για την περίπτωση ανθρώπου που ερωτεύτηκε χταπόδι.
Όμως, ο Craig Foster, φετινός νικητής του Όσκαρ στην κατηγορία ντοκιμαντέρ για την ταινία «My octopus teacher» περιγράφει ακριβώς αυτό: τη σχέση που ανέπτυξε με ένα θηλυκό χταπόδι στις θάλασσες της Νοτίου Αφρικής και την οποία κατέγραψε με την υποβρύχια κάμερα του και σε κάποιο σημείο τη χαρακτηρίζει ο ίδιος «έρωτα»
Έχοντας διαβάσει αρκετά καλά τον ποικιλογραφο Αθήναιο (δεδομένου ότι χρησιμοποιώ το όνομά του ως ψευδώνυμο για να γράφω άρθρα για την ιστορία της Γαστρονομίας και την κουλτούρα του φαγητού) η πληροφορία ότι ένας άνθρωπος δέθηκε με «κάτι σαν έρωτα» με ένα χταπόδι, δεν μου έκανε εντύπωση αλλά είχα την απορία να δω πως θα θα κατέγραφε μια τέτοια σχέση τον 21ο αιώνα.
Ο Foster είναι επαγγελματίας κινηματογραφιστής και δεν έχει κανένα ενδοιασμό να «στήσει» την ιστορία του πάνω σ’ένα οικείο κλισέ της εποχής: κάποια στιγμή έπαθε υπερκόπωση και αναζήτησε καταφύγιο στη Φύση για να την ξεπεράσει. Στις καθημερινές του καταδύσεις στην παραλία κοντά στο σπίτι του ανακαλύπτει ένα χταπόδι κι αρχίζει να το παρακολουθεί με την κάμερα.
Μέρα με την ημέρα ανακαλύπτει ένα πλάσμα πολύ υψηλής ευφυίας που μπορεί να σκέφτεται στρατηγικά για να επιβιώνει, να επιλύει γρίφους και να εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες των κυνηγών του. Ανακαλύπτοντας θαυμαστές ικανότητες σ’ένα απόκοσμο πλάσμα που δεν συγγενεύει στο ελάχιστο με το ανθρώπινο είδος (με τους δεινόσαυρους είμαστε πιο κοντά ως είδος), ανακαλύπτει μαζί και την απεραντοσύνη της Φύσης αλλά και τον επείγον χαρακτήρα που έχει η διάσωση των θαλασσών.
Δεδομένου ότι ουδόλως σοκαρίστηκα από το κόνσεπτ «σχέση ενός ανθρώπου με ένα χταπόδι» είχα από την αρχή επιλέξει ένα κριτήριο για να αποτιμήσω το πόσο σοβαρά έπρεπε να πάρω τον ντοκιμαντέρ: αν ο Foster είχε παθιαστεί τόσο ώστε να επεμβαίνει για να διασώζει το χταπόδι του από τους φυσικούς του εχθρούς. Όμως, όχι. Δεν το έκανε κι αυτό για μένα το έσωσε ολόκληρο.
Αξίζει να το δείτε. Είναι ενδιαφέρον και ανθρώπινο μ'ένα γλυκό τρόπο. Προβάλλεται στο Netflix αλλά το βρήκα δωρεάν στο DocumentaryMania σε καλή ανάλυση.
Όχι! Δεν τελειώσαμε ακόμα.
Από πέρυσι έχει πέσει στην αντίληψή μου, διαβάζοντας βασικώς τη στήλη της Επιστήμης στην ισραηλινή Haaretz που είναι καλύτερη κι από αυτή του Guardian που έχει ως γνωστόν την καλύτερη στήλη για θέματα Επιστήμης, γνώριζα ότι οι επιστήμονες μελετάνε τα χταπόδια για να μάθουν περισσότερα για τον ύπνο των ανθρώπων. Μάλιστα!
Βρήκα κάποια άρθρα, εκτός paywall, για να μάθετε, εφόσον το επιθυμείτε, γιατί σήμερα οι επιστήμονες μελετούν με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και προσοχή τα χταπόδια.
Big-brained cephalopods could shine light on the evolution and neurobiology of intelligence, complexity, and more—and inspire medical and technological breakthroughs. Scientific American.
Why Octopuses Might Be The Next Lab Rats. NPR.
Eight reasons why octopuses are the genius of the oceans. BBC.
Πηγή: FACT NEWS
Δευτέρα 10 Μαΐου 2021
Seikilos' Song 🏛 Ancient Greek music, poetry and way of life
🇬🇧 The Seikilos epitaph, the oldest surviving complete musical composition, including musical notation, from Ancient Greece. Vocal: Nektaria Karantzi Ancient Greek Lyre: Aliki Markantonatou, Double Bass: Chysostomos Boukalis The Greek cultural show on ERT2 «Η Αυλή των Χρωμάτων» with Athena Kampákoglou, on Thursday 13 June 2019 dedicated the entire episode to traditional and Byzantine Music, with special guest, Nektaria Karantzi.
Ο λάρυγγας και το πνευμονογαστρικό εγκεφαλικό νεύρο
Ο λάρυγγας είναι από τα σπουδαιότερα όργανα, σε ότι αφορά εκπνοή και λόγο. Είναι η θέση, όπου υπάρχουν οι τένοντες για τις φωνητικές χορδές και πορεύονται ανάλογα με την πορεία του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου.
Οι ίνες στους προσαγωγούς και απαγωγούς φωνητικούς μύες χορηγούνται μεν από το παλίνδρομο, αλλά συμμετέχει και το λαρυγγικό νεύρο.
1998: Νόμπελ ιατρικής και φυσιολογίας για την ανακάλυψή του νιτρικού οξειδίου
Γνωρίζουμε σήμερα ότι το νιτρικό οξείδιο ΝΟ δρα ως μόριο σήματος στο νευρικό σύστημα, ως όπλο κατά των μολύνσεων, ως ρυθμιστής της αρτηριακής πίεσης και ως πύργος ροής αίματος σε διαφορετικά όργανα. Είναι σημαντικό για την οσφρητική λειτουργία και την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε διαφορετικές μυρωδιές, ακόμη είναι σημαντικό για τη μνήμη.
Τα λευκά αιμοσφαίρια χρησιμοποιούν νιτρικό οξείδιο NO όχι μόνο για να σκοτώσουν μολυσματικούς παράγοντες όπως είναι τα βακτήρια, οι μύκητες και τα παράσιτα, αλλά και να υπερασπιστούν τον ξενιστή ενάντια στους όγκους. Οι επιστήμονες εξετάζουν επί του παρόντος εάν το νιτρικό οξείδιο ΝΟ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να σταματήσει η ανάπτυξη των όγκων, καθώς αυτό το αέριο μπορεί να προκαλέσει προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο, απόπτωση. Μην ξεχνάτε όμως πως το πολύτιμο αυτό αέριο μπορεί να υπάρχει στον οργανισμό σας μόνο και εφόσον αναπνέετε αποκλειστικά από την μύτη! Επιπλέον, η μύτη σας εκτελεί τουλάχιστον 30 λειτουργίες, οι οποίες είναι όλες σημαντικές καθώς λειτουργούν συμπληρωματικά στους ρόλους που παίζουν οι πνεύμονες, η καρδιά κι άλλα όργανα. Το εσωτερικό της μύτης διαθέτει περίπου το 90% της διαδικασίας κλιματισμού του αέρα και επίσης ανακτά το 33% της εκπνεόμενης θερμότητας και υγρασίας.
2017 - Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής στον επιστήμονα που απέδειξε ότι είναι καλό να τρώμε ... τον εαυτό μας (αυτοφαγία).....!!!
2017- Βραβείο Νομπέλ Ιατρικής και Φυσιολογίας μοιράζονται τρεις αμερικανοί: ο Τζέφρι Χωλ (Jeffrey C. Hall) του Πανεπιστημίου του Μέιν, ο Μάικλ Ρόσμπαχ (Michael Rosbach) του Πανεπιστημίου Brandeis και ο Μάικλ Γιάνγκ (Michael W. Young) του Πανεπιστημίου Ροκφέλερ για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τους μηχανισμούς που ελέγχουν τους κιρκαρδικούς ρυθμούς. Με άλλα λόγια, οι τρεις εφετινοί τιμώμενοι ανακάλυψαν πώς δουλεύει το εσωτερικό βιολογικό μας ρολόι.
Όλοι οι οργανισμοί που κατοικούν τον πλανήτη μας έχουν εξελιχθεί έτσι ώστε να συγχρονίζονται με την 24ωρη περιστροφή της Γης γύρω από τον εαυτό της. Και βεβαίως το ανθρώπινο είδος δεν αποτελεί εξαίρεση. Το γνωρίζει αυτό καλά όποιος έχει πάθει τζετ λαγκ! Δεν είναι όμως μόνο ο κύκλος του ύπνου και της εγρήγορσης που ρυθμίζεται από το βιολογικό μας ρολόι. Από αυτό εξαρτάται ο μεταβολισμός μας, η έκκριση ορμονών, η θερμοκρασία του σώματός μας, ακόμη και η συμπεριφορά μας.
Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash and Michael W. Young
for their discoveries of molecular mechanisms controlling the circadian rhythm
Life on Earth is adapted to the rotation of our planet. For many years we have known that living organisms, including humans, have an internal, biological clock that helps them anticipate and adapt to the regular rhythm of the day. But how does this clock actually work? Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash and Michael W. Young were able to peek inside our biological clock and elucidate its inner workings. Their discoveries explain how plants, animals and humans adapt their biological rhythm so that it is synchronized with the Earth’s revolutions.


















