''Ελλάδα και Μάης μαζί'' - Virginia Woolf On Not Knowing Greek

Η Ελλάδα είναι η πιο
όμορφη χώρα του κόσμου.
Τι μπορώ να πω
για τον Παρθενώνα...
Ο ναός σαν πλοίο,
δονείται, τεντώνεται,
πλέει αν και ακίνητος,
διασχίζοντας τους αιώνες.
Κατεβήκαμε στη θάλασσα
με το αυτοκίνητο.
Πόσο όμορφα είναι
τα ανέγγιχτα χείλη της θάλασσας
όταν αγγίζουν μιαν άγρια παραλία.
Πίσω μας λόφοι
και πράσινες πεδιάδες.
Στο βάθος η Ελευσίνα.
Ο ουρανός απόλυτα λείος.
Γευματίσαμε στο Σούνιο.
Οι κολώνες
άσπρες σαν κιμωλία,
ψηλές σαν φάροι.
Γυρίσαμε περνώντας
φουντωτά δέντρα, κόκκινα
τετραγωνισμένα χωράφια,
αφήνοντας πίσω μας
τσιγγάνικα τσαντίρια,
σαν ινδιάνικα καλύβια
από κλαδιά φτέρης.
Σήμερα - τι όμορφα ήταν σήμερα -
στη μικρή βυζαντινή εκκλησία,
στους πρόποδες του Υμηττού.
Το θρόισμα των κυπαρισσιών.
Κάμαρες χτισμένες ψηλά
σαν χελιδονοφωλιές,
με κομμάτια
σκαλισμένο μάρμαρο
στις παραστάδες.
Η μικρή αυλή.
Το άρωμα των λουλουδιών.
Ένα ματσάκι άγριες
ανεμώνες και ορχιδέες.
Η ζωή μοιάζει τόσο ελεύθερη,
γεμάτη απ' όλα τα καλά.
Γιατί δε μπορούμε να ζήσουμε
για πάντα έτσι; αναρωτήθηκα.
Να γίνουμε εραστές της ζωής
και να τρώμε μόνο ψωμί, αυγά,
γιαούρτι, ας πούμε στην Κρήτη.
Το Λονδίνο δε φτάνει, ούτε
το Σάσσεξ. Θες να ξαναγυρίσεις
σ' αυτούς τους φιλικούς ανθρώπους,
απλώς και μόνο για να τους μιλήσεις.
Η ώρα είναι δέκα παρά πέντε.
Και πού βρίσκομαι και
γράφω με πένα και μελάνι;
Στους Δελφούς,
κάτω από μιαν ελιά, σε γη στεγνή,
στρωμένη με άσπρες μαργαρίτες.
Ακούγονται κουδούνια κατσικιών.
Ένας γέρος ξεπέζεψε από
το μουλάρι του και μια ακρίδα
μόλις έκατσε πάνω στην ελιά.
Σήκωσα το κεφάλι μου και είδα
τα βουνά σαν λάμες μαχαιριών.
Και ένιωσα
σαν ένα μαχαίρι να έξυσε
ένα αμβλύ όργανο
που υπήρχε μέσα μου,
γιατί δε μπορούσα να βρω
κανένα ψεγάδι σε αυτή
τη λυγερή, αθλητική ομορφιά,
τη βουτηγμένη στο χρώμα,
χωρίς να 'ναι ψυχρή,
χωρίς ίχνος χυδαιότητας
αλλά πανάρχαια από ανθρώπινη ζωή.
Κόρινθος, Ναύπλιο, Μυκήνες,
Μυστράς, Τριπολιτσά, κι από εκεί,
πίσω στην Αθήνα.
Κοντεύει δώδεκα αλλά η Αθήνα
δε φαίνεται να νυστάζει.
Αύριο τέτοια ώρα,
θα φτάνουμε στη Θεσσαλονίκη.
Είμαι στην Ελλάδα.
Είμαι ήρεμη, φιλική προς όλα,
χαλαρή. Είμαι ευτυχισμένη.
Βιρτζίνια Γούλφ
...........................................................
Από το βιβλίο:
''Ελλάδα και Μάης μαζί''





Virginia Woolf On Not Knowing Greek: For it is vain and foolish to talk of knowing Greek, since in our ignorance we should be at the bottom of any class of schoolboys, since we do not know...

Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης - αξιολόγηση επίσκεψης

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ

1. Κατά πόσο βρήκατε ενδιαφέροντα τα εκθέματα; 
2. Ποιο σας άρεσε περισσότεροι και γιατί;
3. Σας αρέσει η μοντέρνα τέχνη, θα πηγαίνατε μόνοι σας σε μία έκθεση σύγχρονης τέχνης, αν σας δινόταν η ευκαιρία;
4. Πόσο βοηθητική και κατανοητή ήταν η ξενάγηση;
5. Πώς σας φάνηκαν οι δραστηριότητες στο Εργαστήριο μετά την ξενάγηση; 
6. Σας βοήθησε η επίσκεψη αυτή να καταλάβετε καλύτερα τη μοντέρνα τέχνη και τη σχέση της με την ιστορική πραγματικότητα; 
7. Πώς αξιολογείτε την όλη διοργάνωση; Τι πήγε καλά; Τι θα μπορούσε να είχε γίνει καλύτερα;
8. Τι θα θέλατε να προτείνετε;

Αρχαϊκή εποχή - πολιτεύματα, αποικισμός, πολιτισμός, περσικοί πόλεμοι

΄

1  

ΑΡΧΑΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

β’ ελληνικός αποικισμός, πολιτεύματα, πολιτισμός, περσικοί πόλεμοι (σελ. 88-97)

1.     Σε τι διαφέρει ο β’ ελληνικός αποικισμός από τον α’ ελληνικό αποικισμό;

      Ο β’ ελληνικός πολιτισμός (8^ος-6^ος αι. π.Χ.) διαφέρει από την εξάπλωση των ελληνικών φύλων στα μικρασιατικά παράλια (11^ος-9^ος αι. π.Χ.). Η ίδρυση αποικιών γίνεται οργανωμένα με την αποστολή αποίκων από τη μητέρα-πόλη (μητρόπολη). Οι αποικίες αποτελούσαν αυτόνομες πόλεις-κράτη.

2.     Μέχρι που εξαπλώθηκαν οι Έλληνες στον β’ ελληνικό αποικισμό;

      Οι Έλληνες από τα μέσα του 8^ου αι. π.Χ. εξαπλώθηκαν στη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο περιορίζοντας τη δραστηριότητα των Φοινίκων.

3.     Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά των νέων αποικιών;

      Οι Έλληνες μετέφεραν όλα τα στοιχεία του πολιτισμού τους στις νέες τους πατρίδες (θρησκευτικές αντιλήψεις, πολιτικές πρακτικές, αισθητικές αντιλήψεις). Ανάμεσα στους Έλληνες και τους ιθαγενείς πληθυσμούς αναπτύχθηκε γόνιμη αλληλεπίδραση (διάδοση ελληνικού αλφαβήτου στους ιταλικούς λαούς, το οποίο αποτέλεσε το πρότυπο του ελληνικού αλφαβήτου).

4.     Πώς αντιμετωπίστηκε η οικονομική κρίση;

      Η οικονομική κρίση αντιμετωπίστηκε με την ανάπτυξη του εμπορίου και της βιοτεχνίας. Η εφεύρεση του νομίσματος διευκόλυνε τις οικονομικές δραστηριότητες και μια νέα κατηγορία πολιτών που πλούτισαν απαίτησαν μερίδιο στην άσκηση της εξουσίας. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν αγορασμένοι δούλοι (αργυρώνητοι) ως παράγοντας οικονομικής ανάπτυξης.

5.     Ποια πορεία ακολούθησε η εξέλιξη των πολιτευμάτων μέσα στις περισσότερες πόλεις κράτη;

      Μέσα στις πόλεις-κράτη υπήρξαν έντονες κοινωνικές συγκρούσεις. Αυτές οδήγησαν στη μεταβολή των πολιτευμάτων. Η πορεία ήταν η ακόλουθη: βασιλεία-αριστοκρατία-ολιγαρχία-τυραννίδα-δημοκρατία.

6.     Ποιες προσπάθειες έγιναν για την επίλυση των διαφορών ανάμεσα στους πολίτες στη διάρκεια κοινωνικών συγκρούσεων; Για την επίλυση των διαφορών στις πόλεις έγινε προσπάθεια καταγραφής του άγραφου εθιμικού δικαίου από άτομα κοινής αποδοχής. Πρόκειται για τους γνωστούς νομοθέτες ή αισυμνήτες, όπως ο Λυκούργος στη Σπάρτη, ο Σόλων και ο Δράκων στην Αθήνα. Με την καταγραφή των νόμων διευρύνθηκε ο αριθμός των πολιτών που συμμετείχαν στην άσκηση της εξουσίας. Το πολίτευμα ονομάστηκε ολιγαρχικό ή τιμοκρατικό επειδή το κριτήριο διάκρισης των πολιτών ήταν το εισόδημα.

7. Πώς δημιουργήθηκε η τυραννίδα; Οι αντιθέσεις όμως δεν έπαψαν να υπάρχουν Σε κάποιες περιπτώσεις κάποιοι κατόρθωσαν να εκμεταλλευτούν τις κοινωνικές αναταραχές και να καταλάβουν την εξουσία. Η προσωπική εξουσία που επιβάλλουν ονομάστηκε τυραννίδα. Ορισμένοι από τους τυράννους βοήθησαν στην ανάπτυξη της πόλης τους. Μετά την πτώση των τυραννικών καθεστώτων, σε άλλες πόλεις επανήλθε η ολιγαρχία, ενώ σε άλλες, όπως για παράδειγμα στην Αθήνα, έγινενα μεταρρυθμιστικές νομοθετικές προσπάθειες που άνοιξαν το δρόμο προς τη δημοκρατία (μεταρρύθμιση του Κλεισθένη).


8. Ποια ήταν τα βασικά δικαιώματα των πολιτών στις πόλεις-κράτη; Ποιο ρόλο έπαιξε σ’ αυτά η ανάπτυξη της φάλαγγας και η διάδοση του αλφαβήτου; Τα βασικά δικαιώματα ήταν η ισηγορία (κάθε πολίτης εκφράζει ελεύθερα την άποψή του) και η ισονομία (κάθε πολίτης συμμετέχει στη διαμόρφωση και ψήφιση νόμων). Η φάλαγγα των οπλιτών οδήγησε στην ανάπτυξη της ιδέας της ισότητας ακόμη και ως προς την άσκηση της εξουσίας. Επίσης, η χρήση του αλφαβήτου κατά την αρχαϊκή εποχή έκανε εύκολη την εκμάθηση και τη χρήση της γραφής από όλους τους πολίτες και όχι μόνο από μία προνομιούχα ομάδα, όπως συνέβαινε σε προηγούμενες εποχές όπου οι μορφές γραφής που χρησιμοποιούσαν ήταν πιο δύσκολες και πιο περίπλοκες. Όλοι οι πολίτες μπορούσαν να μορφώνονται και να γνωρίζουν τους νόμους και τα δικαιώματά τους και τις υποχρεώσεις τους.

Για την οπλιτική φάλαγγα
https://blogs.sch.gr/sardi_el1/η-οπλιτική-φάλαγγα/

https://www.history-point.gr/oplitiki-falagga-to-apolyto-organo-machis-ton-archaion-ellinon

9. Ποια ήταν η σημασία των περσικών πολέμων; Οι επικές αυτές συγκρούσεις(μάχη των Θερμοπυλών, Ναυμαχία της Σαλαμίνας, μάχη του Μαραθώνα κ.ά.) ματαίωσαν την επεκτατική πολιτική των Περσών. Πολλές ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας ανέκτησαν την ελευθερία τους. Οι νίκες τόνωσαν την αυτοπεποίθηση των Ελλήνων. Ένας άνεμος δημιουργίας έπνευσε και μια νέα περίοδος ανέτειλε. Οι Έλληνες επιδόθηκαν σε έργα ειρήνης και προόδου, που κινούν έως σήμερα τον θαυμασμό.

10. Ποια είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της τέχνης στην αρχαϊκή εποχή; Την αρχαϊκή εποχή, ο ποιητικός λόγος αποκτά προσωπικό ύφος, εκφράζει βιώματα και συναισθήματα (λυρική ποίηση, Αρχίλοχος, Αλκαίος, Σαπφώ κ.ά.). Για πρώτη φορά στην ιστορία οι προσωκρατική φιλόσοφοι (Ξενοφάνης, Θαλής, Ηράκλειτος, Παρμενίδης, Πυθαγόρας, Αναξίμανδρος, Αναξιμένης κ.ά.) προσπαθούν να εξηγήσουν τη δημιουργία του κόσμου με τη λογική. Στους αρχαϊκούς χρόνους δημιουργήθηκαν δύο βασικοί αρχιτεκτονικοί ρυθμοί, ο δωρικός και ιωνικός. Η ανάπτυξη της μνημειακής πλαστικής στην Ελλάδα κατά την αρχαϊκή περίοδο (δηλαδή από το τέλος του 7ου ως τις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ.) στηρίχτηκε κυρίως σε δύο κατηγορίες αγαλμάτων, τους κούρους και τις κόρες.


Μ.-Α. Βουτυρά, Η αρχαία ελληνική τέχνη και η ακτινοβολία της, ΠΥΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ στο διαδίκτυο http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/art/page_043.html?prev=true

khttp://ecourse.uoi.gr/course/view.php?id=1094


ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΓΡΑΠΤΑ:
Α. Σελ. 131 σχολικού βιβλίου, ερώτηση 10.
Β. Σύμφωνα με το απόσπασμα που ακολουθεί, ποιος είναι ο ρόλος της δικαιοσύνης στην εξέλιξη του ανθρώπου και στην εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας (πόλης-κράτους);
« Φυσική, επομένως, είναι η ορμή που σπρώχνει όλους τους ανθρώπους σ’ αυτή την κοινωνία (της πόλης). Κι εκείνος που τη σύστησε πρώτος έγινε αιτία των μεγαλυτέρων αγαθών. Γιατί, αν ο άνθρωπος είναι το ανώτερο από τα όντα, όταν φθάσει στην τελειότητά του, έτσι κι όταν διακόπτει κάθε σχέση με το νόμο και τη δικαιοσύνη, γίνεται το χειρότερο απ’ όλα. Γιατί η αδικία είναι ανυπόφορη όταν διαθέτει όπλα, και ο άνθρωπος γεννιέται έχοντας όπλα την φρόνηση και την αρετή, τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει και για αντίθετους σκοπούς. Γι’ αυτό ο χωρίς αρετή άνθρωπος είναι το πιο ανόσιο, το πιο άγριο ον, και το πιο επιρρεπές στις ερωτικές ηδονές και τη λαιμαργία. Η δικαιοσύνη είναι πολιτική αξία και αποτελεί κανόνα της κοινωνίας. Και η ορθή εφαρμογή της καθορίζει τι είναι δίκαιο».

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ, 1.12, 1253Α29-30, μτφ. Β. Μοσκόβης

Γ. Σύμφωνα με το κείμενο που ακολουθεί, ποια ήταν η συνεισφορά των προσωκρατικών για την πρόοδο της επιστήμης και της φιλοσοφίας. Ποιες ήταν οι απόψεις του Ξενοφάνη για τους θεούς;
« Η συνεισφορά των Προσωκρατικών φιλοσόφων απέβη καθοριστική για την πρόοδο της επιστήμης και της φιλοσοφίας. Το έργο των επονομαζομένων και φυσικών φιλοσόφων σηματοδοτεί την προσπάθεια του ανθρωπίνου νου να αποδώσει τις αιτίες των φυσικών φαινομένων όχι σε θεϊκές επεμβάσεις που αναφέρονται στους μύθους, αλλά στην παρουσία φυσικών νόμων.

Ξενοφάνης: ο αρχηγέτης της Ελεατικής σχολής Ξενοφάνης (570-475 π.Χ.) ήταν γνωστός για τις περίφημες ελεγείες που συνέγραψε σχετικά με την πατρίδα του Κολοφώνα, αλλά και τον αποικισμό της Ελέας. Λέγεται επίσης ότι έγραψε και ποίημα τιτλοφορούμενο «Σίλλοι», όπου κατακρίνονταν ποιητές και φιλόσοφοι. Η κριτική αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη σε ένα απόσπασμα του έργου του, όπου αναφέρεται ότι ο Θεός βλέπει και ακούει δίχως να έχει την ανάγκη αισθητηρίων οργάνων, ενώ παράλληλα διοικεί τον κόσμο χωρίς να καταβάλλει κάποιον σωματικό κόπο, παρά μόνο με την σκέψη. Συγχρόνως ο Ξενοφάνης επέκρινε τους ανθρώπους για την τάση τους να φαντάζονται τους θεούς με ανθρώπινη μορφή, ή ακόμη και με ανθρώπινα ελαττώματα, Αναφέρει μάλιστα ο Σέξτος Εμπειρικός, ότι κατά τον Ξενοφάνη, ποιητές όπως ο Όμηρος και ο Ησίοδος απέδωσαν στους θεούς ανθρώπινα ελαττώματα, όπως η κλεψιά και η μοιχεία, γεγονός που είναι καταδικαστέο. Ωστόσο, ο Ξενοφάνης δεν παραβλέπει ότι είναι έμφυτη η τάση των ανθρώπων να φαντάζονται τους θεούς ακριβώς όπως βλέπουν τον εαυτό τους. Κατά αυτόν τον τρόπο οι Αιθίοπες φαντάζονται τους θεούς τους ως σιμούς και μέλανας, ενώ οι Θράκες γλαυκούς και πυρρούς.

Γνωστός είναι επίσης ο Ξενοφάνης για την πίστη του περί της ενότητας του κόσμου, την οποία συνόψισε με την φράση ἐν το πᾶν , το οποίο ταυτίζεται με τον Θεό. Παρά το γεγονός όμως ότι σε ένα σημείο του έργου του αναφέρει ως αρχή και τέλος των πάντων την γη, εντούτοις την αυτήν αλλά και ως δευτερογενή στοιχεία και όχι αρχές, καθώς η φύση τους είναι φθαρτή, εν αντιθέσει προς το εν, το οποίο ταυτίζει με τον ίδιο τον Θεό, ο οποίος δεν διέπεται από την φθορά . Αναφορικά με τις απόψεις του περί της φύσης, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι θέσεις του περί της φύσης των ουρανίων σωμάτων, τα οποία θεωρούνται ως συμπυκνώσεις διαπύρων νεφών».

Άννα Λάζου, Η Φύση στην Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία, στο
https://opencourses.uoa.gr › modules › document

Greek Art History from Goodbye-Art Academy