ΠΛΑΤΩΝ - ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ - ΣΚΑΪ - 2009 (HQ)

Η αλληγορία του σπηλαίου. Πλάτων, Πολιτεία

Ο μύθος της πτερόεσσας ψυχής. Πλάτων, Φαίδρος ή Περί έρωτος.

Πλάτων, Συμπόσιο

Ο έρωτας: εκκλησία - Πλάτων-Σοφοκλής

Αρχαία Ιστορία Α Λυκείου - μια ποιητική αποτίμηση

Από τους Σουμέριους στους Πέρσες

και από την Ασία πίσω εδώ

Με τον Αλέξανδρο παρέα

τον κόσμο εγώ θα εξερευνώ

Με Πλάτωνα και Αριστοτέλη

φιλοσοφία και γνώση 

Για την ιστορία, δασκάλα μου, 

αγάπη έχω τόση

Νικολέτα Κ. - Χριστίνα Κ. 

Μουσικό Σχολείο Βέροιας, Ιούνιος 2020 

Ενότητα 17, Κείμενα Αυτενέργειας, Πλάτωνος Πολιτικός 271e-272b

Η ζωή των ανθρώπων κατά την εποχή της βασιλείας του Κρόνου

Στον διάλογο αυτόν διερευνάται η φύση του πολιτικού άνδρα. Στο πρώτο μέρος του διαλόγου, από όπου και το παρακάτω απόσπασμα, ο βασιλιάς–πολιτικός ορίζεται ως ποιμένας της ανθρώπινης αγέλης. Προκειμένου να διερευνηθεί και να αποσαφηνιστεί η φύση του πολιτικού, ο Ξένος εξετάζει τον Σωκράτη τον Νεώτερο και καταφεύγει στον μύθο για τις κοσμικές βασιλείες. Συγκεκριμένα, ανατρέχει στον ανθρώπινο βίο κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Κρόνου, οπότε το σύμπαν ακολουθούσε κατά την περιστροφή του διαφορετική φορά από τη φορά του κατά την τρέχουσα για τους δύο συνομιλητές βασιλεία, αυτήν του Δία.

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
θῠραυλέω, μέλ. -ήσω, ζω στο ύπαιθρο, διαμένω σε ανοιχτό χώρο, κατασκηνώνω, κ.λπ.· στον πόλεμο, ζω σε στρατόπεδο, σε Αριστ.

ἀνα-βιόω=ἀναβιώσκομαι, μέλ. -βιώσομαι, αόρ. βʹ ἀνεβίων ή -εβίουν· παρακ. -βεβίωκα· επανέρχομαι στη ζωή, ξαναζώ, σε Αριστοφ., Πλάτ.

κεράννῡμι και -ύω· παρατ. ἐκεράννυν, μέλ. κεράσω, αόρ. αʹ ἐκέρᾰσα, ποιητ. κέρασα, Επικ. κέρασσα — Μέσ., αόρ. αʹ ἐκερασάμην, Επικ. γʹ ενικ. κεράσσατο — Παθ., μέλ. κρᾱθήσομαι, αόρ. αʹ ἐκράθην [ᾱ], επίσης ἐκεράσθην· παρακ. κέκρᾱμαι, επίσης κεκέρασμαι· (κεράω)· I. ανακατεύω, αναμειγνύω (πρβλ. κρᾶσις)· 1. κυρίως λέγεται για την αραίωση του κρασιού με νερό, σε Ομήρ. Οδ., Αττ.· ομοίως στη Μέσ., ὅτε περ οἶνον κέρωνται, όταν ανακατεύουν το κρασί τους, σε Ομήρ. Ιλ.· κρητῆρα κεράσσατο, του ανακάτεψε ένα κύπελο, σε Ομήρ. Οδ. — Παθ., κύλιξ ἴσον ἴσῳ κεκραμένη, κύπελλο αναμεμειγμένο μισό-μισό με νερό και κρασί, σε Αριστοφ. 2. ψυχραίνω ή βάφω μέσω του ανακατέματος, θυμῆρες κεράσασα, έχοντας αναμείξει (το νερό) σε κατάλληλη θερμοκρασία, σε Ομήρ. Οδ. 3. γενικά, ανακατεύω, αναμειγνύω, ρυθμίζω, μετριάζω, Λατ. tempero, λέγεται για καιρικές συνθήκες, ὧραιμάλιστα κεκραμέναι, οι πιο εύκρατες εποχές, σε Ηρόδ.· οὐ γῆρας κέκραται γενεᾷ, κανένας γέρος δεν αναμειγνύεται με τη φυγή, δηλ. δεν έχει ηλικιωμένους, σε Πίνδ.· λέγεται για νοητικές καταστάσεις, σε Πλάτ. II. γενικά, αναμιγνύω, ανακατεύω, Λατ. attempero, ἔκ τινος, κάποιο πράγμα, στον ίδ.· φωνὴ μεταξὺ τῆς τε Χαλκιδέων καὶ Δωρίδος ἐκράθη, σε Θουκ.


Μετάφραση
ΞΕ. Καλά παρακολούθησες το συλλογισμό. Αλλ' εκείνο, που ρώτησες ότι όλα γεννιώνται από μόνα τους για τη χρήση των ανθρώπων, δεν έχει καμιά σχέση με την τωρινή πορεία, αλλ' ανήκει και αυτό στον προηγούμενο κύκλο. Γιατί τότε πρώτα πρώτα αυτή την περιστροφή την κυβερνούσε και τη φρόντιζε όλη ο θεός, όπως πάλι κατά τόπους το ίδιο συνέβαινε, αφού όλα τα μέρη του κόσμου ήταν μοιρασμένα από τους θεούς τους επιφορτισμένους να τα κυβερνούν. Και μάλιστα και τα ζώα τα είχαν μοιραστή κατά γένη και αγέλες, σαν βοσκοί, θεία πνεύματα, από τα οποία καθένα, μη έχοντας ανάγκη του άλλου, μόνο προνοούσε για όλες τις ανάγκες τους, ώστε κανένα δεν ήταν άγριο ούτε αλληλοτρώγονταν, και δεν υπήρχε μεταξύ τους ούτε πόλεμος ούτε κανενός είδους φιλονικία· και άλλα ευεργετήματα, όσα είναι επακόλουθα αυτής της τακτοποιήσεως, θα μπορούσε κανείς να διηγηθή χιλιάδες.

271e  Εκείνο λοιπόν που ειπώθηκε, πως οι άνθρωποι, ζούσαν μόνοι τους χωρίς εξωτερική βοήθεια, ειπώθηκε για τον εξής λόγο. Ο ίδιος ο θεός τους εποίμαινε και ο ίδιος τους κυβερνούσε, καθώς ακριβώς τώρα οι άνθρωποι, που είναι ζώο πιο θεϊκό, κυβερνούν άλλα είδη ζώων κατώτερα απ' αυτούς. Όταν τους κυβερνούσε εκείνος, δεν υπήρχαν πολιτικά συστήματα ούτε καθένας είχε δικές του γυναίκες και παιδιά. Γιατί από τη γη ξαναγύριζαν στη ζωή όλοι, χωρίς να θυμούνται τίποτα από την προηγούμενη ύπαρξή τους· τέτοια δεν υπήρχαν, είχαν όμως άφθονους καρπούς από τα καρποφόρα δέντρα και από πολλή άλλη βλάστηση, που δεν φύτρωναν ύστερα από καλλιέργεια, αλλά η γη μόνη της τους πρόσφερε. Και γυμνοί και χωρίς κρεββάτια, ζώντας στο ύπαιθρο το περισσότερο, τα συγκόμιζαν, γιατί οι εποχές τους ήταν μέτριες, ώστε δεν υπόφεραν, και είχαν μαλακά κρεββάτια από χλόη που φύτρωνε από τη γη άφθονη. Άκουσες λοιπόν, Σωκράτη, τη ζωή που έκαναν οι άνθρωποι την εποχή της βασιλείας του Κρόνου. Αυτήν, που λένε πως είναι κατά την εποχή της βασιλείας του Δία, την τωρινή, ζώντας την ο ίδιος τη γνωρίζεις. Θα μπορούσες τώρα και θα 'θελες να κρίνης ποια απ' τις δυο είναι περισσότερο ευτυχισμένη;

ΝΕ. ΣΩ. Με κανένα τρόπο.

Μετάφραση Ηλίας Λάγιος, πηγή Πύλη Ελληνικής Γλώσσας

Δεύτερη μετάφραση από Ι. Χριστοδούλου
ΞΕ. Σωστά κατάλαβες αυτά που είπα. Αυτό όμως που ρώτησες, για την εποχή που γεννιούνταν όλα μόνα τους, για χάρη των ανθρώπων, καθόλου δεν ανήκει στην τωρινή φορά της περιστροφής, αλλά, και αυτό, ανήκε στην προηγούμενη. Γιατί τότε, στην αρχή, ο θεός ήταν επικεφαλής και φρόντιζε ολόκληρη την περιστροφή· και με τον ίδιο τρόπο, πάλι, όλα τα μέρη του κόσμου ήταν χωρισμένα σε περιοχές, και βρίσκονταν υπό την εξουσία θεοτήτων. Τα ζώα, μάλιστα, ως ένα είδος νομής, μοιράστηκαν σε γένη και αγέλες ανάμεσα σε θείους δαίμονες· και φρόντιζε καθένας μόνος του για όλα, όσα χρειάζονταν τα πλάσματα που είχε στη νομή του· ώστε, κανένα ζώο δεν ήταν άγριο, ούτε έτρωγαν το ένα το άλλο, και δεν υπήρχε ανάμεσα τους πόλεμος, ούτε κανένα είδος διαμάχης. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε αναρίθμητα άλλα, που απορρέουν από μια τέτοια τακτοποίηση του σύμπαντος. Αυτό που είπαμε, όμως, για την αυτόνομη ζωή των ανθρώπων, ειπώθηκε για τον εξής λόγο. Τη νομή τους την είχε ο θεός, και τους επέβλεπε ο ίδιος, όπως τώρα οι άνθρωποι, που είναι ζώο διαφορετικό και περισσότερο θείο από τα υπόλοιπα, έχουν τη νομή άλλων γενών, που είναι κατώτερα από τους ίδιους. Όταν είχε τη νομή εκείνος, δεν υπήρχαν πολιτείες, ούτε οι άντρες κατείχαν τις γυναίκες και τα παιδιά· γιατί όλοι ξαναγυρνούσαν στη ζωή από τη γη, χωρίς να θυμούνται τίποτε από τα περασμένα. Κι ενώ καθόλου δεν υπήρχαν τέτοια πράγματα, είχαν άφθονους καρπούς από τα δένδρα και από πολλά άλλα φυτά, που δε φύτρωναν με τη γεωργία, αλλά τα παρήγε μόνη της η γη. Τον περισσότερο καιρό, μάλιστα, ζούσαν στην ύπαιθρο γυμνοί και δίχως κρεβάτι· αφού οι εποχές ήταν ευνοϊκές και δεν τους δημιουργούσαν προβλήματα∙ και είχαν μαλακά κρεβάτια, καθώς από τη γη φύτρωνε άφθονη πόα. Αυτή λοιπόν, Σωκράτη, ήταν η ζωή όταν βασίλευε ο Κρόνος· όσο για την τωρινή, που λένε πως είναι η εποχή του Δία, τη γνωρίζεις ο ίδιος· θα μπορούσες, άραγε, και θα ήθελες, να διακρίνεις από τις δυο την πιο ευτυχισμένη;

ΝΕ. ΣΩ. Με κανέναν τρόπο.

Διαφορετικοί τρόποι εκφοράς του τρόπου
1)Τροπικές μετοχές: επιστατών, μεμνημένοι, θυραυλούντες.
2) Αναφορική παραβολική του τρόπου: καθάπερ νυν άνθρωποι ......
3) Επιρρηματικά κατηγορούμενα του τρόπου: αυτομάτου, αυτομάτης, γυμνοί και άστρωτοι.

Παιδιά του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη- Greece 1993 - Eurovision

Μουσική/στίχοι: Δημοσθένης Στριγκλής

Ελλάδα χώρα του φωτός

του κόσμου αρχή και γυρισμός

τόπος που διάλεξε ο θεός

κάτι τρέχει, πέρα βρέχει

έρχεται δύσκολος καιρός

και σου φωνάζει ο ουρανός

κάτσε σκέψου, λογικέψου.

Τη μια μας παίζουν ροκ, την άλλη τσιφτετέλι

παιδιά του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη

μας ξεγελάνε με σεκλέτι και μεράκι

πνεύμα αθάνατο, σε τρώει το σαράκι.

Ελλάδα, χώρα του φωτός

πολεμιστής ειρηνικός

κάνε άλλο ένα βήμα μπρος

για προχώρα, ήρθε η ώρα

είσαι του κόσμου το κρασί

κι ας μην το ξέρεις ούτε εσύ

κάτσε βρες τα, και έβγα πες τα.

Τη μια μας παίζουν ροκ, την άλλη τσιφτετέλι

παιδιά του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη

μας ξεγελάνε με σεκλέτι και μεράκι

πνεύμα αθάνατο, σε τρώει το σαράκι.

Ελλάδα, χώρα του φωτός.....

Τη μια μας παίζουν ροκ, την άλλη τσιφτετέλι

παιδιά του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη.

Η ερωτική φιλοσοφία του Πλάτωνα: μεταξύ μύθου και λόγου (1)

Εισηγητής: Σπύρος Ράγκος, αναπληρωτής καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών.

 

Το δραματικό πλαίσιο αρκετών πλατωνικών διαλόγων είναι εμφανώς ερωτικό (π.χ. Χαρμίδης, Λύσις, Αλκιβιάδης Ι). Στο ειδικό όμως ζήτημα του έρωτα ο Πλάτων επικέντρωσε την προσοχή του σε δύο κυρίως αριστουργηματικά έργα: στο Συμπόσιο και τον Φαίδρο. Το πρώτο αποτελεί μια σειρά εστιασμένων εγκωμίων στον έρωτα και τη δύναμή του από διαφορετικούς ομιλητές και ποικίλες οπτικές γωνίες. Το δεύτερο περιλαμβάνει μια θέση πάνω στην αξία της ερωτικής έξαρσης, σε συνδυασμό με άλλα θέματα, και κυρίως την κριτική αποτίμηση του γραπτού ρητορικού λόγου έναντι της διαλεκτικής ανάλυσης και σύνθεσης που συντελείται προφορικά. Οι δύο αυτοί διάλογοι είναι συμπληρωματικοί και προβάλλουν, για πρώτη φορά ολοκληρωμένα, το συναίσθημα ή και πάθος του έρωτα μέσα από μια προοπτική φιλοσοφικής ενόρασης που χρησιμοποιεί όχι μόνον έλλογη σκέψη αλλά και ποιητική μυθολογία. Ο Πλάτων υπήρξε ένας πρωτοπόρος στοχαστής του έρωτα, οι αντιλήψεις του οποίου επηρέασαν σημαντικά πολλούς μεταγενέστερους φιλοσόφους της πλατωνικής ή πλατωνίζουσας παράδοσης (Πλούταρχο, Πλωτίνο, Πρόκλο, ψευδο-Διονύσιο Αρεοπαγίτη, Marsilio Ficino, Thomas Taylor κ.ά.). Σκοπός των τριών διαλέξεων είναι η ανάδειξη του φιλοσοφικού περιεχομένου των δύο ερωτικών διαλόγων του Πλάτωνα μέσα από μια ενδελεχή ανάλυση τόσο των δραματικών όσο και των λογικών στοιχείων τους, τόσο των μύθων που περιλαμβάνουν όσο και των επιχειρημάτων που περικλείουν. Σε ένα πρώτο επίπεδο προσέγγισης, τα ιδιάζοντα στοιχεία της πλατωνικής αντίληψης για τον έρωτα θα ενταχθούν μέσα στα ιστορικά και πολιτιστικά συμφραζόμενά τους, προκειμένου, σε ένα δεύτερο επίπεδο ερμηνευτικής κατανόησης, να καταστεί σαφής η επικαιρότητα ή και διαχρονικότητα του πλατωνικού περί έρωτος στοχασμού.

Δίκαιο: ένας διάλογος για τη δικαιοσύνη βασισμένος στην Πολιτεία του Π...

ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ.wmv

Λεξιλογική Άσκηση
Οι σημασίες των λέξεων πάθος, είσοδος, δεσμός στο κείμενο και στη σημερινή εποχή.
Πάθος
Σημασία στο κείμενο "κατάσταση"
Λεξικό Πύλης Νεοελληνικής Γλώσσας: πάθος
1.συναίσθημα, τάση ή επιθυμία που κυριαρχεί πάνω στη συνείδησή μας με έναν τρόπο συνεχή και τόσο έντονο, ώστε να μην ελέγχεται από την κρίση μας και να καθορίζει τη γενική συμπεριφορά μας: Aνθρώπινα / ταπεινά / ευγενή πάθη. Tα πάθη, ακόμα και τα ευγενή, είναι για να καταδυναστεύουν τον άνθρωπο. Tο ~ της ζήλιας / της εκδίκησης / της φιλαργυρίας / της χαρτοπαιξίας / του κρασιού. Παροδικό / έμμονο / φλογερό / αχαλίνωτο / βίαιο / παράφορο / τυφλό ~. Kυριεύομαι / καταλαμβάνομαι από ~. Xωρίς φόβο και ~. Θρησκευτικό / ερωτικό ~. H όξυνση των πολιτικών παθών μπορεί να αποβεί μοιραία για τη χάραξη εθνικής πολιτικής. Tους είχε τυφλώσει το μίσος τους και το ~ τους για εκδίκηση. Δούλος του πάθους του. 2. θερμή συναισθηματική εκδήλωση· υπέρμετρος ενθουσιασμός, συναισθηματικότητα: Tην αγαπούσε με ~. Aγωνίστηκε με ~. Mιλά / τραγουδά με ~. 3α. έντονη και επίμονη ροπή της βούλησης για κτ.: Έχω ~ με το ποδόσφαιρο / με τη μουσική / με την ποίηση. β. αντικείμενο πάθους: H πολιτική είναι το ~ του. 4. (για έργο λογοτεχνικό, καλλιτεχνικό κτλ.): Ποίημα γραμμένο με ~. Σελίδες γεμάτες ~. Πίνακας ζωγραφικής που εκπέμπει ~. 5. (συνήθ. πληθ.) σειρά ψυχικών και σωματικών ταλαιπωριών, βασάνων, περιπετειών· (πρβ. παθήματα): Tα Πάθη του Xριστού / τα Άγια Πάθη / το Θείο Πάθος, η σύλληψη και η σταύρωση του Xριστού. H Εβδομάδα των Παθών, η Mεγάλη Εβδομάδα. (έκφρ.) τραβώ τα πάθη του Xριστού*. ΦΡ τραβώ* του λιναριού τα πάθη / των παθών μου τον τάραχο. εβδομάδα* των παθών. 6. (πληθ., γραμμ.) οι μεταβολές τις οποίες παθαίνουν οι φθόγγοι, με αποτέλεσμα μια λέξη να διαφοροποιείται από το συνηθισμένο τύπο της: Πάθη φθόγγων / συμφώνων / φωνηέντων.[αρχ. & λόγ. < αρχ. πάθος (2-4: & σημδ. γαλλ. passion· 6: λόγ. < αρχ. πάθη)]


Είσοδος
Σημασία στο κείμενο: άνοιγμα
Λεξικό Πύλης Νεοελληνικής Γλώσσας
 1α. μετακίνηση κάποιου από ένα χώρο σε έναν άλλο, συνήθ. κλειστό: Aπαγορεύεται / επιτρέπεται η ~. Δικαίωμα εισόδου. Άδεια εισόδου. || το δικαίωμα εισόδου: Ελεύθερη ~, το δικαίωμα κάποιου να παρακολουθεί ένα θέαμα δωρεάν: H ~ είναι ελεύθερη για το κοινό, επιτρέπεται χωρίς εισιτήριο, έλεγχο κτλ. || (ειδικότ.) το (δελτίο) ελευθέρας* εισόδου. β. τόπος, μέρος, σημείο, άνοιγμα για να μπαίνει κάποιος κάπου: Aνοιχτή / κλειστή ~. Kεντρική ~. H ~ ενός σπιτιού / ενός μεγάρου, πόρτα. ~ φρουρίου / στρατοπέδου, πύλη. H ~ ενός ναού. Συναντηθήκαμε στην είσοδο του θεάτρου / του κινηματογράφου. H ~ του πάρκιγκ. Είχαν αποκλείσει όλες τις εισόδους της πόλης. 2α. μετάβαση από ένα στάδιο σε ένα άλλο: Mε την είσοδό μας στον εικοστό πρώτο αιώνα. β. ένταξη σε ένα οργανωμένο σύνολο: H ~ νέων μελών στο Συμβούλιο της Ευρώπης. H ~ νέων χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 3. (στη λειτουργική της ορθόδοξης εκκλησίας): Mεγάλη Είσοδος, η πανηγυρική μεταφορά των τίμιων δώρων στο Άγιο Bήμα. Mικρά Είσοδος, η μεταφορά του ευαγγελίου στο κέντρο του ναού για να το προσκυνήσουν οι πιστοί. 4. (τεχνολ., ηλεκτρολ.) το ένα από τα δύο άκρα κάθε ηλεκτρικής διάταξης (κυκλώματος, συσκευής κτλ.), από το οποίο το ηλεκτρικό ρεύμα οδηγείται μέσα σε αυτή.

[λόγ.: 1: αρχ. εἴσοδος· 3: ελνστ. σημ.· 2: σημδ. γαλλ. entrée· 4: σημδ. αγγλ. input]

Δεσμός
Στο κείμενο: δέσιμο με αλυσίδες
Λεξικό Πύλης Νεοελληνικής Γλώσσας
1. στην έκφραση γόρδιος* ~. 2. (μτφ.) στενή σχέση που υπάρχει ανάμεσα σε δύο πρόσωπα ή η στενή σχέση που συνδέει ένα πρόσωπο με κπ. ή με κτ.: Ο ~ του γάμου. Ερωτικός ~. ~ αίματος, για συγγένεια εξ αίματος. Δεν έχω δεσμό μαζί του, ερωτική σχέση. Οι νησιώτες έχασαν τους στενούς δεσμούς τους με τη θάλασσα. Έκοψε τους δεσμούς του με το παρελθόν. Οι δεσμοί μας με την καθαρεύουσα γίνονται όλο και πιο χαλαροί. || οτιδήποτε δημιουργεί ανάμεσα στους ανθρώπους ένα πλέγμα καθηκόντων ή υποχρεώσεων: Iδεολογικοί / οικονομικοί δεσμοί. 3. (χημ.) αλληλεπίδραση μεταξύ όμοιων ή διαφορετικών ατόμων, που έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία των χημικών ενώσεων: Ομοιοπολικός* / ετεροπολικός* ~.

[λόγ.: 1: αρχ. δεσμός· 2, 3: σημδ. γαλλ. lien & αγγλ. bond]

ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΛΙΚΟΥ - ΕΝΟΤΗΤΑ 3η

"Γεννηθήκαμε μια φορά και δε γίνεται να γεννηθούμε και δεύτερη, ενώ είναι βέβαιο πως δεν θα υπάρξουμε ξανά στον αιώνα τον άπαντα. Εσύ όμως, ενώ δεν εξουσιάζεις το αύριο, αναβάλεις την ευτυχία γι’ αργότερα. Κι η ζωή κυλά με αναβολές και χάνεται, κι ο καθένας μας πεθαίνει μες στις έγνοιες."
Επίκουρος

"Είναι ανάγκη, συνεπώς, να μεριμνούμε για τα όσα φέρνουν την ευδαιμονία, γιατί, όταν την έχουμε, έχουμε τα πάντα, και όταν μάς λείπει, κάνουμε τα πάντα για να την αποκτήσουμε."
Επίκουρος

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΊΣΤΕ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ:
https://blogs.sch.gr/dstefanou/2019/09/24/enotita-3-fakelos-ylikoy-archaia-ellinika-g-lykeioy-prosanatolismoy-i-filosofia-os-proypothesi-gia-tin-eydaimonia/


ΜΟΝΤΕΡΝΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΠΟΥ ΑΠΗΧΟΥΝ ΣΤΙΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ: THE GREATER GOOD SCIENCE CENTER

The Greater Good Science Center is at the fore of a new scientific movement to explore the roots of happy and compassionate individuals, strong social bonds, and altruistic behavior—the science of a meaningful life.
Based at UC Berkeley, the Greater Good Science Center provides a bridge between the research community and the general public.

The Greater Good Science Center studies the psychology, sociology, and neuroscience of well-being and teaches skills that foster a thriving, resilient, and compassionate society.

Based at the University of California, Berkeley, one of the world’s leading institutions of research and higher education, the GGSC is unique in its commitment to both science and practice: Not only do we sponsor groundbreaking scientific research into social and emotional well-being, we help people apply this research to their personal and professional lives.
https://ggsc.berkeley.edu/who_we_are/about

ΛΟΥ ΜΑΡΙΝΟΦ, ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΟΧΙ ΠΡΟΖΑΚ

Σύνοψη του βιβλίου "Πλάτωνας, όχι Πρόζακ!"

Aυτό το βιβλίο βασίζεται στους μεγαλύτερους φιλόσοφους και στις σημαντικότερες φιλοσοφικές θεωρίες της ιστορίας για να σας δείξει πώς να προσεγγίζετε τα σημαντικά θέματα της ζωής σας.

Ασχολείται με τα προβλήματα που όλοι αντιμετωπίζουν: το χειρισμό των ερωτικών σχέσεων, την ηθική διαβίωση, την αντιμετώπιση του θανάτου, την αλλαγή καριέρας και την εύρεση νοήματος στη ζωή. Δεν έχουν όλα τα προβλήματα λύση αλλά, ακόμα και αν δεν μπορεί να βρεθεί λύση, υπάρχει ένας τρόπος χειρισμού τους έτσι ώστε να μπορούμε να συνεχίσουμε τη ζωή μας.

Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, είτε λύνοντας είτε αντιμετωπίζοντας τα προβλήματα, αυτό το βιβλίο μπορεί να σας καθοδηγήσει: αντί να προσφέρει επιφανειακές ή σχετιζόμενες με την παθολογία ψευδοϊατρικές προσεγγίσεις του τύπου της Νέας Εποχής, παρουσιάζει δοκιμασμένη από το χρόνο γνώση ειδικά προσαρμοσμένη στο να σας βοηθήσει να ζήσετε με πληρότητα και ακεραιότητα σε έναν όλο και πιο προκλητικό κόσμο.

Η φιλοσοφία επιστρέφει στο φως της ημέρας, όπου όλοι οι άνθρωποι μπορούν να την κατανοήσουν και να την εφαρμόσουν. Διορατικές αντιλήψεις για την ανθρώπινη ύπαρξη άφθαρτες από το χρόνο είναι διαθέσιμες για εσάς. Μπορείτε να μάθετε να τις χρησιμοποιείτε, χωρίς προηγούμενη εμπειρία. Αν θελήσετε μια περιήγηση στην περιοχή της φιλοσοφίας πριν ξεκινήσετε τη φιλοσοφική πρακτική, το βιβλίο Πλάτωνας, όχι Πρόζακ! σας προσφέρει αυτή τη δυνατότητα, μαζί με επεξηγήσεις για τις διαδρομές που θα ακολουθήσετε για ένα ασφαλές και συναρπαστικό ταξίδι στη φιλοσοφία, μόνοι σας ή με ένα φίλο.
Δεν εξαρτάται από το αν έχετε διδακτορικό ή οποιοδήποτε άλλο δίπλωμα σπουδών το εάν θα ωφεληθείτε από τη γνώση τόσων αιώνων· όπως δεν είναι απαραίτητο να μελετήσετε βιοφυσική για να περπατήσετε, μηχανολογία για να στήσετε ένα αντίσκηνο ή οικονομικά για να βρείτε μια δουλειά, έτσι δεν χρειάζεται να μελετήσετε φιλοσοφία για να γίνει καλύτερη η ζωή σας - θα χρειαστεί απλώς να την εφαρμόσετε. Η αλήθεια για τη φιλοσοφία (και ένα καλά φυλαγμένο μυστικό από ό,τι φαίνεται) είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ασχοληθούν μ' αυτήν.
Αυτό που θα ανακαλύψετε, έχοντας ασχοληθεί φιλοσοφικά με το θέμα σας, είναι ένας διαρκής τρόπος για να αντιμετωπίσετε οτιδήποτε βρεθεί στο δρόμο σας, στο παρόν και στο μέλλον, με ευρύτητα πνεύματος και σε βάθος. Θα βρείτε πραγματική ψυχική ηρεμία με στοχασμό και όχι μέσω φαρμακευτικής αγωγής. Πλάτωνας, όχι Πρόζακ. Απαιτεί καθαρή και οξεία σκέψη, αλλά δεν είναι κάτι ακατόρθωτο

ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ.wmv

Εξαιρετικό βίντεο για την αλληγορία του σπηλαίου του Πλάτωνα. Η αρχική αγγλική αφήγηση μεταγλωτίστηκε στα ελληνικά, για χρήση σχολική. Πολύ χρήσιμο και για "εξωσχολικούς"...

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η - Κείμενα Αυτενέργειας (Πλάτων, Θεαίτητος 150d-e)

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ και ΣΧΟΛΙΑ (Χάρης Ταμπάκης )
https://blogs.sch.gr/chtabakis/files/2018/10/S5003_Plato_02.pdf

ΣΩΚΡΑΤΗΣ. Στη δική μου όμως μαιευτική τέχνη τα μεν άλλα (γνωρίσματα) έχουν όπως και σ’ εκείνες, διαφέρει όμως στο ότι ξεγεννάει άνδρες και όχι γυναίκες, και ότι επιβλέπει τις ψυχές τους, καθώς γεννούνε, και όχι τα σώματα. Τούτο όμως είναι το πιο σπουδαίο στην τέχνη μου, ότι μπορεί να ελέγχει με κάθε τρόπο, τι πράγμα γεννάει η διάνοια του νέου, είδωλο και ψεύτικο ή γόνιμο και αληθινό. Γιατί αυτό εδώ που θα πω ισχύει εξίσου και για μένα όπως και για τις μαμές: είμαι άγονος σε σοφία, και σωστά με κατηγόρησαν ήδη πολλοί, ότι ρωτάω τους άλλους ενώ ο ίδιος δεν αποκρίνομαι τίποτα για κανένα πράγμα, επειδή δεν έχω τίποτε σοφό να πω. Αιτία αυτού του πράγματος είναι η ακόλουθη: ο θεός μ’ αναγκάζει να ξεγεννώ, μα να γεννώ μ’ εμπόδισε. Δεν είμαι λοιπόν εγώ ο ίδιος κανένας σοφός, ούτε υπάρχει κανένα δικό μου εύρημα, γέννημα της δικής μου ψυχής. Όσοι όμως με συναναστρέφονται, μερικοί στην αρχή φαίνονται πολύ αμαθείς, μα όλοι σ’ όσους δώσει ο θεός, καθώς προχωρεί η συναναστροφή, δείχνουν θαυμάσια επίδοση, όπως πιστεύουν και οι ίδιοι και οι άλλοι. Και είναι φανερό ότι από μένα δεν έμαθαν τίποτε, αλλά αυτοί από μόνοι τους βρήκαν και γέννησαν πολλά και καλά. Αίτιος λοιπόν της μαιευτικής τέχνης είναι ο θεός κι εγώ. Κι από τα εξής είναι φανερό: πολλοί ως τώρα αγνόησαν αυτό το πράγμα, απέδωσαν την αιτία της επίδοσής τους στον εαυτό τους κι εμένα με καταφρόνησαν, είτε γιατί οι ίδιοι είτε γιατί άλλοι τους έπεισαν, και αποτραβήχτηκαν πρωϊμότερα· καθώς δε απομακρύνθηκαν, και τα άλλα μέσα τους με την κακή συναναστροφή τα έκαμαν εξαμβλώματα, και όσα εγώ τους ξεγέννησα τα κατάστρεψαν με κακή ανατροφή, γιατί προτίμησαν τα ψεύτικα και τα πλασματικά από την αλήθεια, και στο τέλος φάνηκαν και στον εαυτό τους και στους άλλους πως είναι αμαθείς.

ΣΧΟΛΙΑ- ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
✦ ὅσα ἐκείναις [ὑπάρχει] = όσα υπάρχουν σ’ εκείνες, όσα έχουν εκείνες (τα ρήματα που συντάσσονται με δοτική προσωπική κτητική στη μετάφραση μπορούν να αποδοθούν με το έχω, ενώ η δοτική προσωπική ως υποκείμενο αυτών· βλ. υπογραμμισμένη μετάφραση).

✦ (διαφέρει) τῷ… μαιεύεσθαι καὶ τῷ… ἐπισκοπεῖν· τα άρθρα σε δοτική συνοδεύουν τα απαρέμφατα (έναρθρα απαρέμφατα). Είναι δοτικές της αναφοράς. Tην έννοια του ρήματος διαφέρει συμπληρώνει η εννοούμενη γενική τῆς (ἐκείνων) τέχνης.

✦ τικτούσας· συνημμένη επιρρηματική χρονική μετοχή. Δηλώνει το σύγχρονο στο παρόν (ὅτε τίκτουσι) ή στο μέλλον (ὅταν τίκτωσι).

✦ ἐπισκοπέω-ῶ (ἐπεσκόπουν, ἐπισκέψομαι, ἐπεσκεψάμην, ἐπέσκεμμαι, ἐπεσκέμμην, ἐπεσκέψομαι) = παρατηρώ, εξετάζω, προσέχω σε κάτι, επισκέπτομαι, επιθεωρώ, επιβλέπω, εξετάζω κάτι καλά.

✦ εἴδωλον· το ομοίωμα, η εικόνα που στερείται ουσίας.

✦ ἐπεὶ τόδε γε καὶ ἐμοὶ ὑπάρχει· η πρόταση είναι κύρια· ο αιτιολογικός σύνδεσμος ἐπεὶ λειτουργεί παρατακτικά. ✦

 ὀνειδίζω (ὠνείδιζον, ὀνειδιῶ, ὠνείδισα, μτχ. πρκ. ὠνειδικὼς) = (ενεργητ.) [+αιτιατ. προσ.] κατακρίνω κάποιον· [+δοτ. προσ.] ελέγχω κάποιον, μέμφομαι, επιτιμώ· [+δοτ.+ειδ. απρμφ.] κατηγορώ κάποιον ότι· // (παθητ.) κατηγορούμαι, με επιτιμά κάποιος.

✦ ὅπερ ἤδη πολλοί μοι ὠνείδισαν· η δευτ. αναφορική πρόταση σε θέση αιτιατικής της αιτίας στο ρήμα ὀνειδίζουσιν της κύριας πρότασης καὶ – ἀληθὲς ὀνειδίζουσιν.

✦ ἀποφαίνομαι (μέσο του ἀποφαίνω) = [απόλ.] επιδεικνύομαι· εκφράζω γνώμη· [+απαρμφ.] συμβουλεύω.

✦ ἐξαμβλόω-ῶ· (ἐξήμβλουν, ἐξαμβλώσω, ἐξήμβλωσα, ἐξήμβλωκα) = (κυρ.) επιχειρώ έκτρωση, αφαιρώ το έμβρυο || (μτφ.) απορρίπτω ή αποβάλλω κάποια σκέψη. Το ρήμα χρησιμοποιείται και από τον Αριστοφάνη (Νεφέλαι, στ. 137), όταν κάποιος στοχασμός (φροντίς) χάνεται, σε συνάρτηση με τον Σωκράτη. Ουσ. τὸ ἐξάμβλωμα = (κυρ.) το έμβρυο που αφαιρέθηκε, το έκτρωμα || (μτφ.) το δύσμορφο και βεβιασμένο αποτέλεσμα.

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΛΗΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΛΙΝΤΕΛ-ΣΚΟΤ

βᾰσᾰνίζω, μέλ. Αττ. -ῐῶ, αόρ. αʹ ἐβασάνισα, Παθ. αόρ. ἐβασανίσθην, παρακ. βεβασάνισμαι· I. τρίβω χρυσάφι (βασανίζω χρυσὸν) πάνω στη δοκιμαστική πέτρα (βάσανος), σε Πλάτ.· από όπου, λέγεται για πράγματα, δοκιμάζω τη γνησιότητα ενός πράγματος, ελέγχω, αποδεικνύω, στον ίδ. II. 1. λέγεται για πρόσωπα, εξετάζω προσεκτικά, ανακρίνω, σε Ηρόδ., Αριστοφ. 2. ανακρίνω μέσω της υποβολής σε βασανιστήριο με σκοπό την εκμαίευση ομολογίας ή την αποκάλυψη της αληθείας, σε Θουκ.· βασανίζομαι από μια ασθένεια ή καταιγίδα, σε Κ.Δ.

διαφέρω, μέλ. -οίσω και -οίσομαι, αόρ. αʹ. -ήνεγκα, Ιων. -ήνεικα, αόρ. βʹ. -ήνεγκον, παρακ. -ενήνοχα· I. 1. μεταφέρω από πάνω ή απέναντι, δ. ναῦς τὸν Ἰσθμόν, σε Θουκ.· μεταφέρω, μεταδίδω, μεταβιβάζω από τον ένα στον άλλο, κηρύγματα, σε Ευρ.· μεταφ., γλῶσσαν διοίσει, θα θέσει τη γλώσσα του σε κίνηση, θα μιλήσει, σε Σοφ. 2. λέγεται για χρόνο, δ. τὸν αἰῶνα, τὸν βίον, περνώ, διέρχομαι τη ζωή, σε Ηρόδ., Ευρ.· απόλ., ἄπαις διοίσει, στον ίδ. — στη Μέσ., διοίσεται, θα περάσει, θα ζήσει τη ζωή του, σε Σοφ.· σκοπούμενος διοίσει, σε Ξεν. 3. φέρω διαμέσου, φέρω ως το τέλος, σκῆπτρα, σε Ευρ. κ.λπ. 4. αντέχω ως το τέλος, βαστώ, υποφέρω, αντέχω, φέρνω εις πέρας, πόλεμον, σε Ηρόδ., Ευρ. II. 1. μεταφέρω προς διαφορετικές κατευθύνσεις, διασκορπίζω ή αναζητώ, ψάχνω. 2. διαδίδω, εξαπλώνω ολόγυρα, σε Δημ. 3. σχίζω στα δυο, τεμαχίζω, Λατ. differre, σε Αισχύλ., Ευρ. 4. δ. τὴν ψῆφον, προσδίδω διαφορετική σημασία στη ψήφο μου, δηλ. την καταμετρώ εναντίον του άλλου, σε Ηρόδ.· επίσης απλά, ο καθένας δίνει τη ψήφο του, σε Ευρ., Θουκ. III. 1. αμτβ., διαφέρω, είμαι διαφορετικός, ανόμοιος, σε Πίνδ., Ευρ.· με γεν., είμαι διαφορετικός από, στον ίδ., σε Αριστοφ. 2. απρόσ., διαφέρει, διαφέρει, έχει, παρουσιάζει διαφορά, πλεῖστον δ., Λατ. multum interest, βραχὺ δ., διαφέρει λίγο, σε Ευρ.· οὐδέν διαφέρει, σε Πλάτ.· με δοτ. προσ., διαφέρει μοι, κάνει τη διαφορά για μένα, με ενδιαφέρει, στον ίδ.· αὐτῷ ἰδίᾳ τι δ., διακινδυνεύει κάποιο ιδιωτικό συμφέρον, σε Θουκ. 3. τὸ δ., τὰ διαφέροντα, διαφορά, πιθανότητες, στον ίδ. κ.λπ.· αλλά τὰ δ. επίσης απλώς, σημεία, χαρακτηριστικά της διαφοράς, στον ίδ. 4. είμαι διαφορετικός από κάποιον, δηλ. τον ξεπερνώ, υπερέχω αυτού· με γεν., στον ίδ., σε Πλάτ.· με συγκρ. σημασία, διέφερεν ἀλέξασθαι ἤ..., ήταν καλύτερο να υπερασπιστεί τον εαυτό του από..., σε Ξεν. 5. επικρατώ, κυριαρχώ, υπερισχύω, λέγεται για πεποίθηση, αντίληψη, σε Θουκ. IV. Παθ., διαφέρω, βρίσκομαι σε διαφορά, συγκρούομαι.

μαιεύομαι, μέλ. -σομαι, 1. αποθ., προσφέρω υπηρεσίες μαίας, σε Λουκ. 2. με αιτ. προσ., ξεγεννάω γυναίκα, σε Πλάτ.ινος, σε Ηρόδ.· τινὶ περί τινος, σε Θουκ.· οὐ διαφέρομαι = οὔ μοι διαφέρει, σε Δημ.

τίκτω (√ΤΕΚ), μέλ. τέξω και τέξομαι, επίσης ποιητ. απαρ. τεκεῖσθαι· αόρ. βʹ ἔτεκον, Επικ. τέκον· παρακ. τέτοκα — Μέσ., αόρ. βʹ ἐτεκόμην, Επικ. τεκόμην· φέρνω στον κόσμο, λέγεται για τον πατέρα, παράγω, λέγεται για τη μητέρα, γεννώ, σε Όμηρ., Αττ.· ομοίως, επίσης στη Μέσ., σε Ομήρ. Ιλ.· οἱ τεκόμενοι, λέγεται για τη μητέρα, σε Αισχύλ. 2. το γʹ πληθ. αορ. βʹ τέκον, ἔτεκον χρησιμοποιείται και για τους δύο γονείς, σε Όμηρ.· απ' όπου, οἱ τεκόντες, οι γονείς, σε Αισχύλ., Σοφ. 3. ξεχωριστά, ὁ τεκών, ο πατέρας, σε Αισχύλ.· ἡ τεκοῦσα, η μητέρα, στον ίδ.· και ως ουσ. με γεν., ὁκείνου τεκών, σε Ευρ. II. λέγεται για θηλυκά ζώα, γεννάω νεαρά ζώα, σε Όμηρ.· ᾠὰ τίκτω, γεννώ αυγά, σε Ηρόδ. III. λέγεται για παραγωγή λαχανικών, φέρω, παράγω, (γαῖα) τίκτει ἔμπεδα μῆλα, σε Ομήρ. Οδ.· ομοίως στη Μέσ., γαῖαν ἣ τὰ πάντα τίκτεται, σε Αισχύλ. IV. μεταφ., παράγω, προξενώ, φέρω, τὸ δυσσεβὲς ἔργον πλείονα τίκτει, στον ίδ.· λέγεται για τη Νύχτα ως μητέρα της Ημέρας, τῆς τεκούσης φῶς τόδ' εὐφρόνης, στον ίδ.· τίκτω ἀοιδάς, σε Ευρ.· πόλεμον, σε Πλάτ.

επι-σκοπέω, μέλ. -σκέψομαι, μεταγεν. -σκοπήσω, αόρ. αʹ -εσκεψάμην, παρακ. ἐπέσκεμμαι· 1. κοιτάζω, παρατηρώ ή προσβλέπω, ατενίζω, επιθεωρώ, παρατηρώ, εξετάζω, προσέχω, σε Ηρόδ., Ευρ.· αγρυπνώ, προσέχω, λέγεται για πολιούχους θεούς, σε Σοφ., Ευρ. 2. επισκέπτομαι, σε Σοφ., Ξεν. κ.λπ. — Παθ., εὐνὴν ὀνείροις οὐκ ἐπισκοπουμένην, αυτή που δεν την επισκέπτονται τα όνειρα, δηλ. άϋπνη, σε Αισχύλ. 3. λέγεται για στρατηγό, επιθεωρώ, επιβλέπω, σε Ξεν. 4. σκέφτομαι, συλλογίζομαι, μελετώ, σε Σοφ., Ξεν. — Μέσ., εξετάζω με τον εαυτό μου, αυτοσυγκεντρώνομαι, διαλογίζομαι, μελετώ, σκέπτομαι, σε Πλάτ.

συγ-γίγνομαι, Ιων. συγγίν-[ῑ]· μέλ. -γενήσομαι, αόρ. βʹ -εγενόμην, παρακ. -γέγονα· αποθ., 1. βρίσκομαι, είμαι μαζί με κάποιον, συναναστρέφομαι ή συσχετίζομαι με, συνδέομαι ή κάνω συντροφιά με, τινι, σε Ηρόδ., Αττ.· ομοίως, επίσης, συγγίγνομαι ἐς λόγους τινί, σε Αριστοφ. 2. λέγεται για μαθητές ή οπαδούς, συναναστρέφομαι τον δάσκαλο, μαθητεύω κοντά του, τον συμβουλεύομαι, στον ίδ. κ.λπ. 3. έρχομαι να βοηθήσω, τινι ή πρός τινα, σε Αισχύλ.· απόλ., σε Σοφ. 4. συναπαντώ, συναντώ, σε Ηρόδ. κ.λπ.· οἱ συγγιγνόμενοι, σύντροφοι, σε Ξεν.

παρείκω, μέλ. -ξω, ποιητ. αόρ. βʹ παρείκᾰθον, απαρ. -αθεῖν· I. υποχωρώ, τινί, σε κάποιον, σε Σοφ.· απόλ., επιτρέπω, ανέχομαι, σε Πλάτ.· κατὰ τὸ παρεῖκον, με τέτοιους τρόπους ώστε να είναι δυνατό ή κατορθωτό, σε Θουκ. II. απρόσ., παρείκει μοι, είναι δυνατό, κατορθωτό σε μένα, εἴ μοι παρείκοι, σε Σοφ.· ὅπῃ παρέκει, οπουδήποτε ήταν κατορθωτό, σε Θουκ

ἐπι-δίδωμι, μέλ. -δώσω, I. 1. δίνω επιπλέον, τί τινι, σε Ομήρ. Ιλ., Ηρόδ., Αττ. 2. δίνω ως προίκα, σε Ομήρ. Ιλ., Ξεν. 3. χαρίζω, σε Θουκ., Αριστοφ.· ιδίως, συνεισφέρω ως «δωρεά» για τις ανάγκες της πόλης, αντίθ. προς το εἰσφέρειν (το οποίο ήταν αναγκαστικό), σε Ξεν., Δημ.· πρβλ. ἐπίδοσις. II. Μέσ., επικαλούμαι μάρτυρα, θεοὺςἐπιδώμεθα, σε Ομήρ. Ιλ.· (άλλοι το αναφέρουν ως ἐπι-δώμεθα, ας κοιτάξουμε προς το μέρος των θεών, ας προβλέψουμε). III. αμτβ., αυξάνομαι, προοδεύω, ἐςὕψος, σε Ηρόδ.· ἐπὶ τὸ μεῖζον, σε Θουκ. κ.λπ.· απόλ., μεγαλώνω, αυξάνομαι, προοδεύω, βελτιώνομαι, στον ίδ.

θαυμαστός, Ιων. θωϋμ- ή θωμ-, -ή, -όν (θαυμάζω)· έξοχος, υπέροχος, εκπληκτικός, θαυμαστός, σε Ομηρ. Ύμν., Ηρόδ., Αττ.· με αιτ., θαυμαστὸς τὸ κάλλος, σε Πλάτ.· με γεν., θαυμαστὸς τῆς ἐπιεικείας, σε Πλούτ.· με δοτ., πλήθει, στον ίδ.· ακολουθ. από αναφορ., θαυμαστὸν ὅσον, Λατ. mirum quantum, σε Πλάτ., κ.λπ.· θαυμαστὸν ἡλίκον, σε Δημ.· Επίρρ. -τῶς, θαυμαστῶς ὡς σφόδρα, σε Πλάτ. II. θαυμάσιος, έξοχος, σε Πίνδ., Σοφ.

ὅσος, Επικ. επίσης ὅσσος, -η, -ον, όπως το Λατ. quantus, I. 1. λέγεται για μέγεθος, τόσο μεγάλος όσο, όσο μεγάλος· λέγεται για ποσότητα, τόσο πολύς όσο, όσο πολύς· λέγεται για διάστημα, τόσο μακριά όσο, πόσο μακριά· λέγεται για χρόνο, τόσο χρόνο όσο, πόση ώρα· λέγεται για πλήθος, τόσο πολλά όσα, πόσα πολλά· λέγεται για ήχο, τόσο δυνατός όσο, όσο δυνατός· στον πληθ., τόσα όσα, Λατ. quot, το προσδιοριζόμενο που προηγείται είναι το τόσος, μετά το οποίο το ὅσος σημαίνει απλώς όσος· τόσσον χρόνον, ὅσσον ἄνωγας, τόσο χρόνο, όσον όρισες, σε Ομήρ. Ιλ.· συχνά το δεικτικό προσδιοριζόμενο που προηγείται παραλείπεται, φωνὴ ὅση σκύλακος, σε Ομήρ. Οδ. 2. με το τις, χρησιμ. για να δηλώσει αόριστο, αδιευκρίνιστο μέγεθος ή αριθμό, ὅσον τι δένδρον, σε Ηρόδ. κ.λπ. 3. με επίθ. που δηλώνουν ποσότητα, ὄχλος ὑπερφυὴς ὅσος, τερατωδώς μεγάλος, σε Αριστοφ.· θαυμαστὸν ὅσον διαφέρει, διαφέρει εκπληκτικά, σε Πλάτ.· ομοίως, στην Λατ. mirum quantum, immane quantum. 4. με υπερθ., ὅσα πλεῖστα, τα δυνατόν περισσότερα, σε Ηρόδ. κ.λπ.· βλ. κατωτ. IV. 4. 5. με απαρ., τόσο πολύς όσος είναι αρκετός, ὅσον ἀποζῆν, αρκετό για να ζει κάποιος απ' αυτό, σε Θουκ.· ὅσονδοκεῖν, αρκετό για να φαίνεται, σε Σοφ. 6. με οριστ., ὅσσον ἔγωγε γιγνώσκω, όσο τουλάχιστον γνωρίζω εγώ, σε Ομήρ. Ιλ.· ὅσονπερ σθένω, σε Σοφ. κ.λπ. II. 1. ακολουθ. από μόρια, ὅσος ἄν, οσοδήποτε μεγάλος, με υποτ., σε Όμηρ. κ.λπ. 2. ὅσος δή, όσο μεγάλος, ἐπὶ μισθῷ ὅσῳ δή, λέγεται για πληρωμή συγκεκριμένου ποσού, σε Ηρόδ.· ὁσοσοῦν, Ιων. -ῶν, οσοδήποτε μικρός, στον ίδ. III. τα ὅσον και ὅσα, ως επίρρ.: 1. α) σε τέτοιο βαθμό όσον, τόσο πολύ όσο, οὐ μέντοι ἐγὼ τόσον αἴτιός εἰμι, ὅσον οἱ ἄλλοι, σε Ομήρ. Ιλ.· με απαρ., ὅσον γέ μ' εἰδέναι, τόσο όσο μπορώ να γνωρίζω, σε Αριστοφ. β) πόσο, πόσο πολύ, ἴστε ὅσσον περιβάλλετον ἵπποι, γνωρίζετε πόσο υπερείχαν, σε Ομήρ. Ιλ.· με επίθ., πόσο, ὅσον μέγα, σε Ησίοδ. κ.λπ. 2. μόνο τόσο όσο, μόνο έως, ὅσον ἐς Σκαιάς τε πύλας καὶ φηγὸν ἵκανεν, σε Ομήρ. Ιλ.· εἰ μὴ ὅσον γραφῇ, εκτός από μια εικόνα μόνο, σε Ηρόδ. 3. λέγεται για αποστάσεις, ὅσον τε, περίπου, σχεδόν, ὅσον τ' ὄργυιαν, σε Ομήρ. Οδ.· ὅσον τε δέκα στάδια, σε Ηρόδ. 4. με επίθ., ὅσσον βασιλεύτερός εἰμι, σε τέτοιο βαθμό όσο, καθόσον, είμαι ενδοξότερος βασιλιάς, σε Ομήρ. Ιλ.· ομοίως με επιρρ., ὅσον τάχιστα, στους Αττ.· ὅσον μάλιστα, σε Αισχύλ. 5. με αρνητικά, ὅσον οὐ ή ὁσονού, Λατ. tantum non, παρά μόνον, σχεδόν, σε Θουκ.· ὅσον οὐκ ἤδη, αμέσως, σε Ευρ.· οὐχ ὅσσον οὐκ ἠμύναντο ἀλλ', όχι μόνο δεν εκδικήθηκαν για λογαριασμό τους, σε Θουκ.· ὅσον μή, μόνον που δεν, εκτός από το ότι, με την εξαίρεση του ότι, ὅσον γε μὴ ποτιψαύων, όσο μπορώ χωρίς να αγγίξω..., σε Σοφ. κ.λπ. IV. 1. ὅσῳ, ὅσῳ περ, με όσο πολύ, με όσο, ὅσῳ πλέον, σε Ησίοδ.· διέδεξε, ὅσῳ ἐστὶ τοῦτο ἄριστον, σε Ηρόδ. 2. το ὅσῳ με συγκρ. όταν ακολουθ. άλλος συγκρ. με το τοσούτῳ, όπως το Λατ. quo ή quanto melior, eo magis, ὅσῳ μᾶλλον πιστεύω, τοσοῦτῳ μᾶλλον ἀπορῶ, σε Πλάτ. V. 1. τα ἐς ὅσον, ἐφ' ὅσον, καθ' ὅσον συχνά χρησιμ. σχεδόν όπως το ὅσον, εἰς ὅσον σθένω, σε Σοφ.· ἐφ' ὅσον ἠδύνατο, σε Θουκ. 2. ἐν ὅσῳ, ενώ, κατά τη διάρκεια που, σε Αριστοφ., Θουκ.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ: ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΒΟΛΙΚΕΣ
http://www.study4exams.gr/anc_greek/course/view.php?id=156