Paideia Institute New York

 Ancient Greek 

https://www.paideiainstitute.org/

Latin Program

https://www.paideiainstitute.org/elementa

Telepaideia Courses

https://www.paideiainstitute.org/telepaideia_past_courses

Meet the founders of triodos trivium (in easy ancient Greek)

Spoken Ancient Greek: τίς εἶ; Who are you? (Lesson 2)

τί φιλεῖς; What do you love? (Learn to speak Ancient Greek, Part 9)

Ελληνικά, μια άρτια δομημένη γλώσσα, την οποία οι σημερινοί Έλληνες υποβαθμίζουμε

Από το Ελληνικό Αρχείο

Συντάκτης: (Δημήτριος  Καραπιστόλης, Dimitrios  Karapistolis) 
  
Η Αγγλική γλώσσα έχει 490.000 λέξεις από τις οποίες 41.615 λέξεις
είναι από την Ελληνική γλώσσα.. 
(Bιβλίο Γκίνες)

Η Ελληνική με την μαθηματική δομή της είναι η γλώσσα της πληροφορικής
και της νέας γενιάς των εξελιγμένων υπολογιστών, διότι μόνο σ' αυτήν
δεν υπάρχουν όρια.
(Μπιλ Γκέιτς, Microsoft)

Η Ελληνική και η Κινέζικη είναι οι μόνες γλώσσες με συνεχή ζώσα
παρουσία από τους ίδιους λαούς και στον ίδιο χώρο εδώ και 4.000
έτη. Όλες οι γλώσσες θεωρούνται κρυφοελληνικές, με πλούσια δάνεια από
τη μητέρα των γλωσσών, την Ελληνική.
(Francisco Adrados, γλωσσολόγος).

Η Ελληνική γλώσσα έχει λέξεις για έννοιες οι οποίες παραμένουν χωρίς
απόδοση στις υπόλοιπες γλώσσες, όπως άμιλλα, θαλπωρή και φιλότιμο.
Μόνον η Ελληνική γλώσσα ξεχωρίζει τη ζωή από το βίο, την αγάπη από τον
έρωτα. Μόνον αυτή διαχωρίζει, διατηρώντας το ίδιο ριζικό θέμα, το
ατύχημα από το δυστύχημα, το συμφέρον από το ενδιαφέρον.

Το εκπληκτικό είναι ότι η ίδια η Ελληνική γλώσσα μας διδάσκει συνεχώς
πώς να γράφουμε σωστά. Μέσω της ετυμολογίας, μπορούμε να καταλάβουμε
ποιός είναι ο σωστός τρόπος γραφής ακόμα και λέξεων που ποτέ δεν
έχουμε δει ή γράψει.

Το «πειρούνι» για παράδειγμα, για κάποιον που έχει βασικές γνώσεις
Αρχαίων Ελληνικών, είναι προφανές ότι γράφεται με «ει» και όχι με «ι»
όπως πολύ άστοχα το γράφουμε σήμερα. Ο λόγος είναι πολύ απλός, το
«πειρούνι» προέρχεται από το ρήμα «πείρω» που σημαίνει τρυπώ-διαπερνώ,
ακριβώς επειδή τρυπάμε με αυτό το φαγητό για να το πιάσουμε.

Επίσης η λέξη «συγκεκριμένος» φυσικά και δεν μπορεί να γραφτεί
«συγκεκρυμμένος», καθώς προέρχεται από το «κριμένος» (αυτός που έχει
δηλαδή κριθεί) και όχι βέβαια από το «κρυμμένος» (αυτός που έχει
κρυφτεί). Άρα το να υπάρχουν πολλά γράμματα για τον ίδιο ήχο (π.χ. η,
ι, υ, ει, οι κτλ) όχι μόνο δεν θα έπρεπε να μας δυσκολεύει, αλλά
αντιθέτως να μας βοηθάει στο να γράφουμε πιο σωστά, εφόσον βέβαια
έχουμε μια βασική κατανόηση της γλώσσας μας.

Επιπλέον η ορθογραφία με την σειρά της μας βοηθάει αντίστροφα στην
ετυμολογία αλλά και στην ανίχνευση της ιστορική πορείας της κάθε μίας
λέξης. Και αυτό που μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την
καθημερινή μας νεοελληνική γλώσσα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο,
είναι η γνώση των Αρχαίων Ελληνικών.

Είναι πραγματικά συγκλονιστικό συναίσθημα να μιλάς και ταυτόχρονα να
συνειδητοποιείς τι ακριβώς λές, ενώ μιλάς και εκστομίζεις την κάθε
λέξη ταυτόχρονα να σκέφτεσαι την σημασία της.

Είναι πραγματικά μεγάλο κρίμα να διδάσκονται τα Αρχαία με τέτοιο
φρικτό τρόπο στο σχολείο ώστε να σε κάνουν να αντιπαθείς κάτι το τόσο
όμορφο και συναρπαστικό. 
Στη γλώσσα έχουμε το σημαίνον (την λέξη) και το σημαινόμενο (την
έννοια). Στην Ελληνική γλώσσα αυτά τα δύο έχουν πρωτογενή σχέση, καθώς
αντίθετα με τις άλλες γλώσσες το σημαίνον δεν είναι μια τυχαία σειρά
από γράμματα. Σε μια συνηθισμένη γλώσσα όπως τα Αγγλικά μπορούμε να
συμφωνήσουμε όλοι να λέμε το σύννεφο car και το αυτοκίνητο cloud, και
από την στιγμή που το συμφωνήσουμε να ισχύει. Στα Ελληνικά κάτι τέτοιο
είναι αδύνατον. Γι' αυτό το λόγο πολλοί διαχωρίζουν τα Ελληνικά σαν
«εννοιολογική» γλώσσα από τις υπόλοιπες «σημειολογικές» γλώσσες.

Μάλιστα ο μεγάλος φιλόσοφος και μαθηματικός Βένερ Χάιζενμπεργκ είχε
παρατηρήσει αυτή την σημαντική ιδιότητα για την οποία είχε πει «Η
θητεία μου στην αρχαία Ελληνική γλώσσα υπήρξε η σπουδαιότερη
πνευματική μου άσκηση. Στην γλώσσα αυτή υπάρχει η πληρέστερη
αντιστοιχία ανάμεσα στην λέξη και στο εννοιολογικό της περιεχόμενο».

Όπως μας έλεγε και ο Αντισθένης, «Αρχή σοφίας, η των ονομάτων
επίσκεψις». Για παράδειγμα ο «άρχων» είναι αυτός που έχει δική του γη
(άρα=γή + έχων). Και πραγματικά, ακόμα και στις μέρες μας είναι πολύ
σημαντικό να έχει κανείς δική του γη / δικό του σπίτι.

Ο «βοηθός» σημαίνει αυτός που στο κάλεσμα τρέχει. Βοή=φωνή +
θέω=τρέχω. Ο Αστήρ είναι το αστέρι, αλλά η ίδια η λέξη μας λέει ότι
κινείται, δεν μένει ακίνητο στον ουρανό (α + στήρ από το ίστημι που
σημαίνει στέκομαι).

Αυτό που είναι πραγματικά ενδιαφέρον, είναι ότι πολλές φορές η λέξη
περιγράφει ιδιότητες της έννοιας την οποίαν εκφράζει, αλλά με τέτοιο
τρόπο που εντυπωσιάζει και δίνει τροφή για τη σκέψη.

Για παράδειγμα ο «φθόνος» ετυμολογείται από το ρήμα «φθίνω» που
σημαίνει μειώνομαι. Και πραγματικά ο φθόνος σαν συναίσθημα, σιγά-σιγά
μας φθίνει και μας καταστρέφει. Μας «φθίνει» - ελαττώνει ως ανθρώπους
- και μας φθίνει μέχρι και την υγεία μας. Και, βέβαια, όταν
αναφερόμαστε σε κάτι που είναι τόσο πολύ ώστε να μην τελειώνει, πως το
λέμε; Μα, φυσικά, «άφθονο».

Έχουμε τη λέξη «ωραίος» που προέρχεται από την «ώρα». Διότι για να
είναι κάτι ωραίο, πρέπει να έλθει και στην ώρα του. Ωραίο δεν είναι το
φρούτο όταν είναι άγουρο ή σαπισμένο και ωραία γυναίκα δεν είναι
κάποια ούτε στα 70 της άλλα ούτε φυσικά και στα 10 της. Ούτε το
καλύτερο φαγητό είναι ωραίο όταν είμαστε χορτάτοι, επειδή, σε αυτή την
περίπτωση, δεν μπορούμε να το απολαύσουμε.

Ακόμα έχουμε την λέξη «ελευθερία» για την οποία το «Ετυμολογικόν Μέγα»
διατείνεται «παρά το ελεύθειν όπου ερά» = το να πηγαίνει κανείς όπου
αγαπά . Άρα βάσει της ίδιας της λέξης, ελεύθερος είσαι όταν έχεις τη
δυνατότητα να πάς όπου αγαπάς. Πόσο ενδιαφέρουσα ερμηνεία!!!

Το άγαλμα ετυμολογείται από το αγάλλομαι (ευχαριστιέμαι) επειδή όταν
βλέπουμε (σε αρχική φάση οι Θεοί) ένα όμορφο αρχαιοελληνικό άγαλμα η
ψυχή μας ευχαριστείται, αγάλλεται. Και από το θέαμα αυτό επέρχεται η
αγαλλίαση. Αν κάνουμε όμως την ανάλυση της λέξης αυτής θα δούμε ότι
είναι σύνθετη από αγάλλομαι + ίαση(=γιατρειά). Άρα, για να
συνοψίσουμε, όταν βλέπουμε ένα όμορφο άγαλμα (ή οτιδήποτε όμορφο), η
ψυχή μας αγάλλεται και γιατρευόμαστε. Και πραγματικά, γνωρίζουμε όλοι
ότι η ψυχική μας κατάσταση συνδέεται άμεσα με τη σωματική μας υγεία.

Παρένθεση: και μια και το έφερε η «κουβέντα», η Ελληνική γλώσσα μας
λέει και τι είναι άσχημο. Από το στερητικό «α» και την λέξη σχήμα
μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε τι. Για σκεφτείτε το λίγο.

Σε αυτό το σημείο, δεν μπορούμε παρά να σταθούμε στην αντίστοιχη
Λατινική λέξη για το άγαλμα (που μόνο Λατινική δεν είναι). Οι Λατίνοι
ονόμασαν το άγαλμα, statua από το Ελληνικό «ίστημι» που ήδη αναφέραμε,
και το ονόμασαν έτσι επειδή στέκει ακίνητο. Προσέξτε την τεράστια
διαφορά σε φιλοσοφία μεταξύ των δύο γλωσσών, αυτό που σημαίνει στα
Ελληνικά κάτι τόσο βαθύ εννοιολογικά, για τους Λατίνους είναι απλά ένα
ακίνητο πράγμα.

Είναι προφανής η σχέση που έχει η γλώσσα με τη σκέψη του ανθρώπου.
Όπως λέει και ο Geo rge Orwell στο αθάνατο έργο του «1984», απλή γλώσσα
σημαίνει και απλή σκέψη. Εκεί το καθεστώς προσπαθούσε να περιορίσει
την γλώσσα για να περιορίσει την σκέψη των ανθρώπων, καταργώντας
συνεχώς λέξεις.

«Η γλώσσα και οι κανόνες αυτής αναπτύσσουν την κρίση», έγραφε ο Μιχάι
Εμινέσκου, εθνικός ποιητής των Ρουμάνων.

Μια πολύπλοκη γλώσσα αποτελεί μαρτυρία ενός προηγμένου πνευματικά
πολιτισμού. Το να μπορείς να μιλάς σωστά σημαίνει ότι ήδη είσαι σε
θέση να σκέφτεσαι σωστά, να γεννάς διαρκώς λόγο και όχι να
παπαγαλίζεις λέξεις και φράσεις.

Η Ελληνική φωνή κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν «αυδή». Η λέξη αυτή δεν
είναι τυχαία αφού προέρχεται από το ρήμα «άδω» που σημαίνει τραγουδώ.

Όπως γράφει και ο μεγάλος ποιητής και ακαδημαϊκός Νικηφόρος Βρεττάκος :

«Όταν κάποτε φύγω από τούτο το φώς θα ελιχθώ προς τα πάνω, όπως ένα
ποταμάκι που μουρμουρίζει. Κι αν τυχόν κάπου ανάμεσα στους γαλάζιους
διαδρόμους συναντήσω αγγέλους, θα τους μιλήσω Ελληνικά, επειδή δεν
ξέρουνε γλώσσες. Μιλάνε Μεταξύ τους με μουσική».

Ο γνωστός Γάλλος συγγραφεύς Ζακ Λακαρριέρ επίσης μας περιγράφει την
κάτωθι εμπειρία από το ταξίδι του στην Ελλάδα: «Άκουγα αυτούς τους
ανθρώπους να συζητούν σε μια γλώσσα που ήταν για μένα αρμονική αλλά
και ακατάληπτα μουσική. Αυτό το ταξίδι προς την πατρίδα - μητέρα των
εννοιών μας - μου απεκάλυπτε ένα άγνωστο πρόγονο, που μιλούσε μια
γλώσσα τόσο μακρινή στο παρελθόν, μα οικεία και μόνο από τους ήχους
της. Αισθάνθηκα να τα έχω χαμένα, όπως αν μου είχαν πει ένα βράδυ ότι
ο αληθινός μου πατέρας ή η αληθινή μου μάνα δεν ήσαν αυτοί που με
είχαν αναστήσει».

Ο διάσημος Έλληνας και διεθνούς φήμης μουσικός Ιάνης Ξενάκης, είχε
πολλές φορές τονίσει ότι η μουσικότητα της Ελληνικής είναι εφάμιλλη
της συμπαντικής.

Αλλά και ο Γίββων μίλησε για μουσικότατη και γονιμότατη γλώσσα, που
δίνει κορμί στις φιλοσοφικές αφαιρέσεις και ψυχή στα αντικείμενα των
αισθήσεων. Ας μην ξεχνάμε ότι οι Αρχαίοι Έλληνες δεν χρησιμοποιούσαν
ξεχωριστά σύμβολα για νότες, χρησιμοποιούσαν τα ίδια τα γράμματα του
αλφαβήτου.

«Οι τόνοι της Ελληνικής γλώσσας είναι μουσικά σημεία που μαζί με τους
κανόνες προφυλάττουν από την παραφωνία μια γλώσσα κατ' εξοχήν μουσική,
όπως κάνει η αντίστιξη που διδάσκεται στα ωδεία, ή οι διέσεις και
υφέσεις που διορθώνουν τις κακόηχες συγχορδίες», όπως σημειώνει η
φιλόλογος και συγγραφεύς Α. Τζιροπούλου-Ευσταθίου.

Είναι γνωστό εξάλλου πως όταν οι Ρωμαίοι πολίτες πρωτάκουσαν στην Ρώμη
Έλληνες ρήτορες, συνέρρεαν να θαυμάσουν, ακόμη και όσοι δεν γνώριζαν
Ελληνικά, τους ανθρώπους που «ελάλουν ώς αηδόνες».

Δυστυχώς κάπου στην πορεία της Ελληνικής φυλής, η μουσικότητα αυτή
(την οποία οι Ιταλοί κατάφεραν και κράτησαν) χάθηκε, προφανώς στα
μαύρα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Να τονίσουμε εδώ ότι οι άνθρωποι της επαρχίας, του οποίους συχνά
κοροϊδεύουμε για την προφορά τους, είναι πιο κοντά στην Αρχαιοελληνική
προφορά από ό,τι εμείς οι άνθρωποι της πόλεως.

Η Ελληνική γλώσσα επιβλήθηκε αβίαστα (στους Λατίνους) και χάρη στην
μουσικότητά της.

Όπως γράφει και ο Ρωμαίος Οράτιος «Η Ελληνική φυλή γεννήθηκε ευνοημένη
με μία γλώσσα εύηχη, γεμάτη μουσικότητα». 
  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ομηρική Γλώσσα

---

AFTER = Από το ομηρικό αυτάρ= μετά. Ο Όμηρος λέει: “θα σας διηγηθώ τι έγινε αυτάρ”.
AMEN = λατινικά: amen. Το γνωστό αμήν προέρχεται από το αρχαιότατο ή μήν = αληθώς, (Ιλιάδα Ομήρου β291-301), ημέν. Η εξέλιξη του ημέν είναι το σημερινό αμέ!
BANK = λατινικά pango από το παγιώ, πήγνυμι. Οι τράπεζες πήραν την ονομασία τους από τα πρώτα ‘τραπέζια’ (πάγκους) της αγοράς…
BAR = λατινικά: barra από το μάρα = εργαλείο σιδηρουργού.
BOSS = από το πόσσις = ο αφέντης του σπιτιού.
BRAVO = λατινικό, από το βραβείο.
BROTHER = λατινικά frater από το φράτωρ.
CARE = από το καρέζω.
COLONIE από το κολώνεια = αποικιακή πόλη.
DAY = Οι Κρητικοί έλεγαν την ημέρα ‘δία’. Και: ευδιάθετος = είναι σε καλή μέρα.
DISASTER = από το δυσοίωνος + αστήρ
DOLLAR = από το τάλλαρον = καλάθι που χρησίμευε ως μονάδα μέτρησης στις ανταλλαγές. π.χ. «δώσε μου 5 τάλλαρα σιτάρι». Παράγωγο είναι το τάλληρο, αλλά και το τελλάρo!
DOUBLE = από το διπλούς – διπλός.
EXIST = λατινικά ex+sisto από το έξ+ίστημι= εξέχω, προέχω.
EXIT = από το έξιτε = εξέλθετε
EYES = από το φάεα = μάτια.
FATHER = από το πάτερ (πατήρ).
FLOWER = λατινικά flos από το φλόος.
FRAPPER = από το φραγκικό hrappan που προέρχεται από το (F)ραπίζω = κτυπώ (F= δίγαμμα).
GLAMO UR = λατινικό gramo ur από το γραμμάριο. Οι μάγοι παρασκεύαζαν τις συνταγές τους με συστατικά μετρημένα σε γραμμάρια και επειδή η όλη διαδικασία ήταν γοητευτική και με κύρος, το gramo ur -glamou r , πήρε την σημερινή έννοια.
HEART, CORE = από το κέαρ = καρδιά.
HUMOR = από το χυμόρ = χυμός (Στην ευβοϊκή διάλεκτο, όπως αναφέρεται και στον Κρατύλο του Πλάτωνος, το τελικό ‘ς’ προφέρεται ως ‘ρ’. Π.χ. σκληρότηρ αντί σκληρότης).
I = από το εγώ ή ίω, όπως είναι στην βοιωτική διάλεκτο.
ILLUSION = από το λίζει = παίζει.
ΙS = από το είς.
KARAT = εκ του κεράτιον, (μικρό κέρας για τη στάθμιση βάρους).
KISS ME = εκ του κύσον με = φίλησέ με ( …;είπε ο Οδυσσέας στην Πηνελόπη).
LORD = εκ του λάρς. Οι Πελασγικές Ακροπόλεις ονομάζονταν Λάρισσες και ο διοικητής τους λάρς ή λαέρτης. Όπως: Λαέρτης – πατέρας του Οδυσσέα).
LOVE = λατινικό: love από το ‘λάFω’. Το δίγαμμα (F) γίνεται ‘αυ’ και ‘λάF ω ‘ σημαίνει “θέλω πολύ”.
MARMELADE = λατινικά melimelum από το μελίμηλον = κυδώνι.
MATRIX = από το μήτρα.
MATURITY = λατινικά: maturus από το μαδαρός= υγρός.
MAXIMUM = λατινικά: maximum από το μέγιστος.
MAYONNAISE = από την πόλη Mayon, που πήρε το όνομά της από το Μάχων = ελληνικό όνομα και αδελφός του Αννίβα.
ME = από το με.
MEDICINE = λατινικά :medeor από το μέδομαι, μήδομαι = σκέπτομαι, πράττω επιδέξια. Και μέδω = φροντίζω, μεδέων = προστάτης.
MENACE = από το μήνις.
MENTOR = από το μέντωρ.
MINE = από το Μινώαι (= λιμάνια του Μίνωα, όπου γινόταν εμπόριο μεταλλευμάτων. «Κρητών λιμένες, Μίνωαι καλούμεναι». (Διοδ.Σικελ.Ε’84,2).
MINOR = λατινικά: minor από το μινύς = μικρός. Στα επίσημα γεύματα είχαν το μινύθες γραμμάτιον, ένα μικρό κείμενο στο οποίο αναγραφόταν τι περιελάμβανε το γεύμα. Παράγωγο το …; menu!
MODEL = από το μήδος= σχέδιο (η ίδια ρίζα με τη μόδα (= moda ).
MOKE = από το μώκος = αυτός που χλευάζει.
MONEY = λατινικό: moneta από το μονία = μόνη επωνυμία της Θεάς Ήρας: Ηραμονία. Στο προαύλιο του ναού της Θεάς στη Ρώμη ήταν το νομισματοκοπείο και τα νομίσματα έφεραν την παράστασή της, (monetae).
MOTHER = από το μάτηρ, μήτηρ.
MOVE = από το ομηρικό αμείβου = κουνήσου!
MOW = από το αμάω = θερίζω.
NIGHT = από το νύχτα.
NO = λατινικό: non, ne εκ του εκ του νη: αρνητικό μόριο (“νέ τρώει, νέ πίνει”), ή ( νηπενθής = απενθής, νηνεμία = έλλειψη ανέμου.
PAUSE = από το παύση.
RESISTANCE = από το ρά + ίστημι.
RESTAURANT = από το ρά + ίσταμαι = έφαγα και στηλώθηκα.
RESTORATION = λατινικά restauro από το ρά+ίστημι, όπου το ρά δείχνει συνάρτηση, ακολουθία, π.χ. ρά-θυμος, και ίστημι = στήνομαι.
SERPENT = λατινικά serpo από το έρπω (ερπετό). H δασεία (‘) προφέρεται ως σ = σερπετό.
SEX = από το έξις. Η λέξη δασύνεται και η δασεία μετατρέπεται σε σίγμα και = s + έξις.
SIMPLE = από το απλούς (η λέξη δασύνεται).
SPACE = από το σπίζω = εκτείνω διαρκώς.
SPONSOR από το σπένδω = προσφέρω ( σπονδή).
TRANSFER από το τρύω (διαπερνώ) + φέρω. Transatlantic = διαπερνώ τον Ατλαντικό.
TURBO = από το τύρβη = κυκλική ταραχώδης κίνηση.
YES = από το γέ = βεβαίως.
WATER = από το Ύδωρ (νερό), με το δ να μετατρέπεται σε τ.
Eργασία βασισμένη σε Μελέτη της ομογενούς καθηγήτριας Αναστασίας Γονέου

Χαρείτε τη συνέχεια της γλώσσας μας.

 ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΩΤΕΡΟΥΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΟΛΑΒΑΝ ΝΑ ΔΙΔΑΧΤΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ......

   

«Από την εποχή που μίλησε ο Όμηρος ως τα σήμερα, μιλούμε, ανασαίνουμε και τραγουδούμε με την ίδια γλώσσα».Γιώργος Σεφέρης

         Ποια Ελληνική λέξη είναι αρχαία και ποια νέα; Γιατί μια Ομηρική λέξη μας φαίνεται δύσκολη και ακαταλαβίστικη;
         Οι Έλληνες σήμερα ασχέτως μορφώσεως μιλάμε ομηρικά, αλλά δεν το ξέρομε επειδή αγνοούμε την έννοια των λέξεων που χρησιμοποιούμε.
         Για του λόγου το αληθές θα αναφέρομε μερικά παραδείγματα για να δούμε ότι η Ομηρική γλώσσα όχι μόνο δεν είναι νεκρή, αλλά είναι ολοζώντανη.

 

Αυδή είναι η φωνή. Σήμερα χρησιμοποιούμε το επίθετο άναυδος.

Αλέξω στην εποχή του Ομήρου σημαίνει εμποδίζω, αποτρέπω. Τώρα χρησιμοποιούμε τις λέξεις αλεξίπτωτο, αλεξίσφαιρο, αλεξικέραυνο αλεξήλιο Αλέξανδρος (αυτός που αποκρούει τους άνδρες) κ.τ.λ.

Με το επίρρημα τήλε στον Όμηρο εννοούσαν μακριά, εμείς χρησιμοποιούμε τις λέξεις τηλέφωνο, τηλεόραση, τηλεπικοινωνία, τηλεβόλο, τηλεπάθεια κ.τ.λ.

Λάας ή λας έλεγαν την πέτρα. Εμείς λέμε λατομείο, λαξεύω.

Πέδον στον Όμηρο σημαίνει έδαφος, τώρα λέμε στρατόπεδο, πεδινός.

Το κρεβάτι λέγεται λέχος, εμείς αποκαλούμε λεχώνα τη γυναίκα που μόλις γέννησε και μένει στο κρεβάτι.

Πόρο έλεγαν τη διάβαση, το πέρασμα, σήμερα χρησιμοποιούμε τη λέξη πορεία. Επίσης αποκαλούμε εύπορο κάποιον που έχει χρήματα, γιατί έχει εύκολες διαβάσεις, μπορεί δηλαδή να περάσει όπου θέλει, και άπορο αυτόν που δεν έχει πόρους, το φτωχό.

Φρην είναι η λογική. Από αυτή τη λέξη προέρχονται το φρενοκομείο, ο φρενοβλαβής, ο εξωφρενικός, ο άφρων κ.τ.λ.

Δόρπος, λεγόταν το δείπνο, σήμερα η λέξη είναι επιδόρπιο.

Λώπος είναι στον Όμηρο το ένδυμα. Τώρα αυτόν που μας έκλεψε (μας έγδυσε το σπίτι) το λέμε λωποδύτη.

Ύλη ονόμαζαν ένα τόπο με δένδρα, εμείς λέμε υλοτόμος.

Άρουρα ήταν το χωράφι, όλοι ξέρουμε τον αρουραίο.

Τον θυμό τον αποκαλούσαν χόλο. Από τη λέξη αυτή πήρε το όνομα της η χολή, με την έννοια της πίκρας. Λέμε επίσης αυτός είναι χολωμένος.

Νόστος σημαίνει επιστροφή στην πατρίδα. Η λέξη παρέμεινε ως παλινόστηση, ή νοσταλγία.

Άλγος στον Όμηρο είναι ο σωματικός πόνος, από αυτό προέρχεται το αναλγητικό.

Το βάρος το αποκαλούσαν άχθος, σήμερα λέμε αχθοφόρος.

Ο ρύπος, δηλαδή η ακαθαρσία, εξακολουθεί και λέγεται έτσι - ρύπανση.

Από τη λέξη αιδώς (ντροπή) προήλθε ο αναιδής.

Πέδη, σημαίνει δέσιμο   και τώρα λέμε πέδιλο. Επίσης χρησιμοποιούμε τη λέξη χειροπέδες.

Από το φάος, το φως προέρχεται η φράση φαεινές ιδέες.

Άγχω, σημαίνει σφίγγω το λαιμό, σήμερα λέμε αγχόνη. Επίσης άγχος είναι η αγωνία από κάποιο σφίξιμο, ή από πίεση.

Βρύχια στον Όμηρο είναι τα βαθιά νερά, εξ ου και τo υποβρύχιο.

Φερνή έλεγαν την προίκα. Από εκεί επικράτησε την καλά προικισμένη να τη λέμε «πολύφερνη νύφη».

Το γεύμα στο οποίο ο κάθε παρευρισκόμενος έφερνε μαζί του το φαγητό του λεγόταν έρανος. Η λέξη παρέμεινε, με τη διαφορά ότι σήμερα δεν συνεισφέρουμε φαγητό, αλλά χρήματα.

Υπάρχουν λέξεις, από τα χρόνια του Ομήρου, που ενώ η πρώτη τους μορφή μεταβλήθηκε - η χειρ έγινε χέρι, το ύδωρ νερό, η ναυς έγινε πλοίο, στη σύνθεση διατηρήθηκε η πρώτη μορφή της λέξεως.
          Από τη λέξη χειρ έχομε: χειρουργός, χειριστής, χειροτονία, χειραφέτηση, χειρονομία, χειροδικώ κ.τ.λ.
          Από το ύδωρ έχομε τις λέξεις: ύδρευση υδραγωγείο, υδραυλικός, υδροφόρος, υδρογόνο, υδροκέφαλος, αφυδάτωση, ενυδρείο, κ.τ.λ.
          Από τη λέξη ναυς έχομε: ναυπηγός, ναύαρχος, ναυμαχία, ναυτικός, ναυαγός, ναυτιλία, ναύσταθμος, ναυτοδικείο, ναυαγοσώστης, ναυτία, κ.τ.λ.

Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα παραδείγματα προκύπτει ότι:

          Δεν υπάρχουν αρχαίες και νέες Ελληνικές λέξεις, αλλά μόνο Ελληνικές.
           Η Ελληνική γλώσσα είναι ενιαία και ουσιαστικά αδιαίρετη χρονικά.
           Από την εποχή του Ομήρου μέχρι σήμερα προστέθηκαν στην Ελληνική γλώσσα μόνο ελάχιστες λέξεις. (Αντίθετα, δημιουργήθηκε μεγάλος αριθμός από σύνθετες λέξεις, τα συστατικά των οποίων συνιστούν πρωτότυπες ή παράγωγες λέξεις της αρχαίας ελληνικής).
           Η γνώση της ετυμολογίας και των εννοιών των λέξεων θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε ότι μιλάμε τη γλώσσα της ομηρικής ποίησης, μια γλώσσα που, σημειωτέον, δεν ανακάλυψε ο Όμηρος αλλά προϋπήρχε χιλιετηρίδες πριν από αυτόν.
             Φίλοι μου, προσθέστε και εσείς τις δικές σας γνώσεις που  σχετικά με το υπό πραγμάτευση θέμα.

                  Η γνώση των εννοιών των λέξεων συμβάλλει στην καλύτερη μεταξύ μας επικοινωνία.

   Πηγές: Απολλώνιου Σοφιστού Λεξικόν κατά στοιχείον Ιλιάδος και Οδύσσειας Εκδόσεις Ηλιοδρόμιο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Θέμα: IT'S ALL GREEK TO ME

Η άγνωστη γλώσσα μας: Τι σημαίνει α-μπε-μπα-μπλομ ;;;

 

  

 

Η διαχρονικότητα της Ελληνικής γλώσσας είναι αδιαμφισβήτητη και αυταπόδεικτη!

Μεταξύ των πολλών παραδειγμάτων, ένα ενδιαφέρον:

Μικροί είχαμε παίξει το γνωστό παιδικό παιχνίδι κατά το οποίο δύο ομάδες αντιπαρατιθέμενες,  εναλλάξ να εφορμούν η μία επί της άλλης ψελλίζοντας ακαταλαβίστικα λόγια, που όλοι νομίζαμε αποκυήματα παιδικής φαντασίας και κουταμάρας (μετέπειτα πήρε την μορφή: «έλα να τα βγάλουμε»)

«Ά μπε, μπα μπλόν, του κείθε μπλόν, ά μπε μπα μπλόν του κείθε μπλόν, μπλήν-μπλόν»

Τι σημαίνουν αυτά; Μα, τι άλλο, ακαταλαβίστικες παιδικές κουταμάρες, θα πει κάποιος.Όμως δεν είναι έτσι.

Ατυχώς, η Ελληνική, δέχθηκε πλείστες προσβολές από εξελληνισμένους βαρβάρους, Σλάβους, Τουρκόφωνους, Λατίνους κ.ά.., που δεν κατανοούσαν την ελληνική -ούτε κάν είχαν την φωνητική ανατομία που θα τους επέτρεπε σωστές εκφωνήσεις φωνηέντων -  εμιμούντο τις φράσεις, παραφράζοντάς την συχνότατα, και έτσι διεστραμμένα και παραμορφωμένα, έφθασαν μέχρι των ημερών μας, ώστε πλέον να μη αναγνωρίζονται.Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εισήχθησαν εις την Ελληνική, όροι, λέξεις και φράσεις, ως μέσα από παραμορφωτικό κάτοπτρο είδωλα, καθιστάμενα αγνώριστα στον απλό κόσμο.Ας επανέλθουμε στο πιο πάνω.

Η όλη στιχομυθία, προήρχετο από παιδικό παιχνίδι που έπαιζαν οι Αθηναίοι Παίδες, και ταυτόχρονα εγυμνάζοντο στα μετέπειτα αληθινά πολεμικά παιχνίδια.

Πράγμα απολύτως φυσικό, αφού πάντοτε ο Αθηναίος Πολίτης ετύγχανε και Οπλίτης! (βλέπετε παίζοντας και με τα γράμματα, προκύπτουν συνδεόμενες έννοιες: Πολίτης - Οπλίτης)

Τι έλεγαν λοιπόν οι αντιπαρατιθέμενες παιδικές ομάδες, που τόσο παραφράσθηκε από τους μεταγενέστερους??Ιδού η απόδοση:

«Απεμπολών, του κείθεν εμβολών !!!…» (επαλαμβανόμενα με ρυθμό, εναλλάξ από την δήθεν επιτιθέμενη ομάδα)

Τι σήμαιναν ταύτα; Μα, απλά ελληνικά ήταν!

«Σε απεμπολώ, σε αποθώ, σε σπρώχνω, πέραν (εκείθεν) εμβολών σε (βλ. έμβολο) με το δόρυ μου, με το ακόντιό μου!!!

…. και εις άλλα με υγεία !!!

 

Pour l' amour du Grec - Jacqueline de Romilly - Jean Pierre Vernant

"Το να μιλάς αρχαία ελληνικά σημαίνει πώς συνδέεσαι σ’ ένα δίκτυο του οποίου οι κόμβοι ονομάζονται Σωκράτης, Ηράκλειτος και Επίκτητος. Σημαίνει να εμβαθύνεις στη φιλοσοφία, να ανακαλύψεις ότι η πιο τολμηρή πλοηγία είναι εκείνη του πνεύματος. Σημαίνει να μεταχειρίζεσαι μια γλώσσα που χρησιμεύει για να μιλάς στον εαυτό σου, για να χρησιμοποιήσουμε έναν από τους πολυάριθμους τίτλους που δόθηκαν στα Εις εαυτόν του. "

Οι διάσημοι Γάλλοι ελληνιστές Jacqueline de Romilly και Jean-Pierre Vernant ζήτησαν από ανθρώπους των γραμμάτων, των τεχνών και των επιστημών, αλλά και από νέους φοιτητές και μαθητές, που όλοι τους κάθισαν στα θρανία της ελληνικής γλώσσας, να επιλέξουν ένα αρχαιοελληνικό κείμενο και να καταγράψουν ένα σχόλιο για τη επιλογή τους και την αγάπη τους για την Ελλάδα. Τα σχόλια που συγκέντρωσαν, προσαρτημένα στα κείμενα που τα ενέπνευσαν, αποκλίνουν από τη στοιχισμένη γραμμή της θεωρητικής ανάλυσης, ανατρέπουν τον ίδιο τον κανόνα της εξάρτησης από το γράμμα των μεγάλων δημιουργών, και αποτυπώνουν τη βιωματική σχέση που μπορεί να συνδέει τον σύγχρονο αναγνώστη με μια πανάρχαια γραπτή παράδοση. Τα μικρά επεισόδια της αυτοβιογραφίας ρίχνουν το φως τους στο κέρδος του κειμένου και τον πλούτο της γλώσσας, ένα μικρότερο φως που έρχεται να διαχυθεί μέσα σε ένα μεγαλύτερο φως. Το βιβλίο αποτελεί μια πρωτότυπη ανθολόγηση, που μαρτυρεί τον δυναμισμό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

https://www.politeianet.gr/books/9789607563750-sullogiko-potamos-agapame-ta-archaia-ellinika-186575

Μιλώντας τα Ελληνικά κατέχουμε αξιοζήλευτα προνόμια:

1. Η Ελληνική Γλώσσα είναι μία και ενιαία από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα. Τι σημαίνει αυτό; Στη μακραίωνη ιστορία της η Ελληνική Γλώσσα άλλαξε, αλλά δεν διασπάστηκε σε ξεχωριστές γλώσσες, όπως ο άνθρωπος αλλάζει από την παιδική στην ενήλικη ζωή, μα παραμένει το ίδιο πρόσωπο.

2. Η Ελληνική γλώσσα έχει μοναδικό λεξιλογικό πλούτο, όχι μόνο σε ποσότητα, αλλά και σε ποιότητα, καθώς έδωσε στην Ευρώπη τις λέξεις που φέρουν την κοινή πολιτισμική μας κληρονομιά. «Από τη φιλοσοφία μέχρι την ποίηση και το θέατρο, από τη μυθολογία μέχρι την ιστορία και από τις πλαστικές τέχνες μέχρι την αρχιτεκτονική, η αρχαία Ελλάδα παραμένει για τους Ευρωπαίους η προφανέστερη αναφορά» (Henriette Walter, Η περιπέτεια των γλωσσών της Δύσης, εκδόσεις Ενάλιος, 2007, σ. 39).

3. Στην Ελληνική γλώσσα έχουν εκφραστεί αριστουργήματα της ανθρώπινης διανόησης από φιλοσόφους, ρήτορες, λογίους, πατέρες της εκκλησίας, λογοτέχνες, επιστήμονες, που συγκροτούν το σώμα της αρχαίας, ελληνιστικής, βυζαντινής και νεοελληνικής γραμματείας.

4. Η Ελληνική γλώσσα είναι ζωντανή. Εξακολουθεί να καλλιεργείται και να εκφράζει τα πνευματικά δημιουργήματα και τις ανακαλύψεις του ανθρώπου. Για παράδειγμα, ο γάλλος χειρουργός Σαρλ Εμμανιέλ Σεντιγιό (1804-1882) χρησιμοποίησε τις ελληνικές λέξεις μικρός και βίος, για να ονομάσει έναν μικροσκοπικό ζωντανό οργανισμό, το μικρόβιο, όπως αναφέρει η Henriette Walter στο κεφάλαιο με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Τα αρχαία ελληνικά ακόμη γεννούν», του βιβλίου της Η περιπέτεια των γλωσσών της Δύσης (εκδόσεις Ενάλιος, 2007, σ.64).

5. Αρχαία και Νέα Ελληνική είναι αξεχώριστες, διότι τα αρχαία είναι κρυμμένα μέσα στη γλώσσα που μιλάμε. Μιλώντας σήμερα την Ελληνική αντλούμε από τη δεξαμενή της αρχαίας και της βυζαντινής Ελληνικής λεξιλόγιο, γραμματικές και συντακτικές δομές, μηχανισμούς παραγωγής και σύνθεσης σε τέτοιο βαθμό, ώστε είναι αδύνατον να βάλουμε έναν διαχωριστικό «τοίχο», ανάμεσα στις μορφές της γλώσσας μας. Η ετυμολογία, δηλαδή η ενασχόληση με τις ρίζες των λέξεων, το αποδεικνύει αυτό καθημερινά.

Για μας είναι αδιανόητο να μην επωφεληθούν τα παιδιά μας από τα προνόμια που απλόχερα μάς προσφέρει η γλώσσα μας. Την ανάγκη και τα οφέλη της γνώσης των Αρχαίων Ελληνικών εκφράζει σε άρθρο του ο πολιτικός επιστήμων και συγγραφέας Κωνσταντίνος Χολέβας:

«Γιὰ κάθε Χριστιανό καὶ Ἕλληνα ἡ γνώση τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν εἶναι «κτῆμα ἐς ἀεί», ἀπαραίτητο ἐφόδιο γιὰ τὴ μέθεξη στὴν Πίστη καὶ τὴ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας καὶ γιὰ τὴν διαφύλαξη τῆς συνέχειας τοῦ Γένους μας. Γιὰ νὰ ἔχουν οἱ νέοι μας ἀξίες καὶ ἰδανικά. Γιὰ νὰ ζήσει αὐτὸς ὁ λαὸς ἐλεύθερος ἀπὸ κάθε δουλεία, ὑλική, στρατιωτική, πολιτιστική. Γιὰ νὰ παραμείνει ἡ ἑλληνορθόδοξη παράδοση φάρος οἰκουμενικὸς καὶ πανανθρώπινος ποὺ θὰ διδάσκει καὶ τὴν Εὐρώπη καὶ ἐμᾶς» (Κωνσταντίνος Χολέβας, Τὰ ἀρχαία ἑλληνικά, ἡ Εὐρώπη κι ἐμεῖς. Εφημερίδα «Σημερινή», 13 Απριλίου 2011. Ανάκτηση από https://churchofcyprus.org.cy/19259). 

https://www.greekteachers.gr/%CE%B1%CE%B3%CE%B1%CF%80%CE%AC%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC/

Ὁ τονισμὸς σὲ δέκα ἁπλὰ μαθήματα

 

Μάθημα 1: Τί εἶναι οἱ τόνοι καὶ τὰ πνεύματα;

Ἔχουμε τρεῖς τόνους: τὴν ὀξεία (μὲ κλίση πρὸς τὰ δεξιά: ʹ «τό»), τὴν βαρεία (μὲ κλίση πρὸς τὰ ἀριστερά: ` «τὸ»), τὴν περισπωμένη (πού, ἀνάλογα μὲ τὴν γραμματοσειρά, ἄλλοτε γράφεται σὰν μουστάκι, ἄλλοτε σὰν τόξο, ἄλλοτε σὰν ὁριζόντια γραμμούλα: ῀ «τῶν»).

Ἔχουμε δύο πνεύματα: τὴν ψιλὴ (δεξὶ φεγγαράκι: ᾿ «ἐδῶ») καὶ τὴν δασεία (ἀριστερὸ φεγγαράκι: ῾ «ὁ»).

Κάθε λέξη ποὺ ἀρχίζει μὲ φωνῆεν (α, ε, η, ι, ο, υ, ω) παίρνει ὁπωσδήποτε πνεῦμα στὸ φωνῆεν αὐτό: «ἀπό, ἐγώ, ἡ, ἱστός, ὁ, ὑγεία, ὡς».

Ἔχουμε δύο ἐξαιρέσεις στὸν κανόνα αὐτό:

1. ὅταν ἡ λέξη ἀρχίζει μὲ δίφθογγο (αι, αυ, ει, ευ, ηυ, οι, ου) τότε τὸ πνεῦμα μπαίνει στὸ δεύτερο γράμμα τῆς διφθόγγου: «αἰτία, αὐγό, εἰδικά, εὐχή, ηὐξημένος, οἰκία, οὐλή». Ὅταν πάλι ἡ δίφθογγος ἔχει χωρισθεῖ τότε τὸ πνεῦμα ἐπανέρχεται στὸ πρῶτο φωνῆεν (καὶ τὰ διαλυτικὰ εἶναι περιττά): «ἀιτός, ἄυλος, ὀιμέ».
2. τὰ ἀριθμητικὰ δὲν παίρνουν πνεῦμα: αʹ (= 1) εʹ (= 5) ηʹ (= 8) ιʹ (= 10) οʹ (= 70) υʹ (= 400) ωʹ (= 800).

Ὅταν ἕνα γράμμα παίρνει καὶ τόνο καὶ πνεῦμα, τότε:

• στὴν περίπτωση τῆς βαρείας ἢ τῆς ὀξείας, βάζουμε τὸ πνεῦμα ἀριστερὰ καὶ τὸν τόνο δεξιά: «ἄν, ἔψιλον, ἥβη, ἵδρυμα, ὅλο, ὕλη, ὥς»·
• στὴν περίπτωση τῆς περισπωμένης βάζουμε τὸ πνεῦμα κάτω ἀπὸ τὴν περισπωμένη: «εἶμαι, οὗτος, ὧρα».

Στὰ πεζὰ γράμματα τὸ πνεῦμα (ἢ ὁ συνδυασμὸς τόνου καὶ πνεύματος) μπαίνει πάνω ἀπὸ τὸ γράμμα: «ἔλα, ὅμως, ἦταν». Στὰ κεφαλαῖα μπαίνει πρὶν (δηλαδὴ ἀριστερὰ) ἀπὸ τὸ γράμμα: «Ἔλα, Ὅμως, Ἦταν».

[Ὅσον ἀφορᾶ τὰ κεφαλαῖα ἀρχικὰ φωνήεντα, σημειῶστε ὅτι ἐνῷ στὴν γραφομηχανὴ καὶ στὴν «χειροκίνητη» τυπογραφία (κάσα, λινοτυπία, μονοτυπία) ἔμπαινε πρῶτα τὸ πνεῦμα ἢ ὁ συνδυασμὸς πνεῦμα+τόνος καὶ ὕστερα τὸ φωνῆεν οὕτως ὥστε νὰ θεωροῦμε τὸ πνεῦμα ἢ τὸν συνδυασμὸ πνεῦμα+τόνος ὡς ἀνεξάρτητη ἑνότητα, στὴν πληροφορικὴ (καὶ συγκεκριμένα στὴν κωδικοσελίδα Unicode) θεωροῦμε ὅτι ἀνήκει στὸ φωνῆεν καὶ μαζὶ ἀποτελοῦν μία ἀδιάσπαστη ἑνότητα.]

πηγή: https://www.polytoniko.org/

https://www.keymangreek.gr/

Η χρήση της γενικής - λειτουργία Ιωάννη Χρυσοστόμου

Ὑπὲρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης καὶ τῆς σωτηρίας τῶν ψυχῶν ἡμῶν, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου, εὐσταθείας τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν καὶ τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ὑπὲρ τοῦ ἁγίου οἴκου τούτου καὶ τῶν μετὰ πίστεως, εὐλαβείας καὶ φόβου Θεοῦ εἰσιόντων ἐν αὐτῷ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ὑπὲρ τῶν εὐσεβῶν καὶ ὀρθοδόξων χριστιανῶν, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ὑπὲρ τοῦ ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν... τοῦ τιμίου πρεσβυτερίου, τῆς ἐν Χριστῷ διακονίας, παντὸς τοῦ κλήρου καὶ τοῦ λαοῦ, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ὑπὲρ τῆς πόλεως ταύτης, πάσης πόλεως καὶ χώρας καὶ τῶν πίστει οἰκούντων ἐν αὐταῖς, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ὑπὲρ εὐκρασίας ἀέρων, εὐφορίας τῶν καρπῶν τῆς γῆς, καὶ καιρῶν εἰρηνικῶν, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ὑπὲρ πλεόντων, ὁδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αἰχμαλώτων καὶ τῆς σωτηρίας αὐτῶν, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ὑπὲρ τοῦ ῥυσθῆναι ἡμᾶς ἀπὸ πάσης θλίψεως, ὀργῆς, κινδύνου καὶ ἀνάγκης, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.

Ἀντιλαβοῦ, σῶσον, ἐλέησον καὶ διαφύλαξον ἡμᾶς, ὁ Θεός, τῇ σῇ χάριτι.

Τῆς παναγίας, ἀχράντου, ὑπερευλογημένης, ἐνδόξου δεσποίνης ἡμῶν, Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας, μετὰ πάντων τῶν Ἁγίων μνημονεύσαντες, ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους καὶ πᾶσαν τὴν ζωὴν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα.

http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/prayers/service_litourgy_translation.htm

Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι σε χριστιανικούς ναούς

Δ. Ζωγραφίδης - Β. Κάλφας, Χριστιανιμός και ελληνισμός, συγκατοίκηση χωρίς διαχειριστή;

«Και τι μπορείς να ωφεληθείς εσύ τόσο πολύ από τη φιλοσοφία όσο από τον νομοθέτη σου και τους προφήτες σου;»

«Γιατί όχι; Μήπως οι φιλόσοφοι με κάθε τους λόγο δεν μιλούν για τον Θεό, και οι συζητήσεις τους δεν περιστρέφονται γύρω από την μοναρχία (τη μοναδικότητα του Θεού) και τη θεία πρόνοια; Ή, μήπως, δεν είναι έργο της φιλοσοφίας αυτό, το να εξετάσει το πρόβλημα περί του θείου;»

Ιουστίνος, Διάλογος προς Τρύφωνα 1.3

Αν όμως στραφούμε στο ίδιο το άτομο, αποκαλυπτικό είναι να διαβάσει κάποιος ορισμένες πραγματείες ενός χριστιανού φιλοσόφου σαν τον Γρηγόριο Νύσσης, για να κατανοήσει αυτή την ένταση όπως εσωτερικεύεται σε μια ευαίσθητη προσωπικότητα. Και πολύ περισσότερο να διαβάσει κάποια ποιήματα του άλλου Γρηγορίου από τη Ναζιανζό, για να νιώσει τον δραματικό χαρακτήρα αυτής της έντασης, όταν η βεβαιότητα του θεολόγου δεν εξαφανίζει τον μετεωρισμό του ποιητή και την απαισιοδοξία του φιλοσόφου για την αστάθεια των ανθρώπινων πραγμάτων:

Μια ρόδα άστατα καρφωμένη

αυτή η μικρή πολύτροπη ζωή μας.

Μια πάει προς τα ψηλά, μια πέφτει χαμηλά,

δεν μένει σταθερή κι ας δείχνει καρφωμένη.

Φεύγοντας μένει στάσιμη, και όταν στέκει τρέχει.

Αναπηδά συχνά εδώ και κει, μα δεν μπορεί να ξεφύγει.

Γυρνά και κινούμενη παρασέρνει τη στασιμότητα.

Οι γύροι της γράφουν ένα μηδενικό, τη ζωή μας,

καπνό, όνειρο κι άνθος εφήμερο.

Έπη ηθικά 19

Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι και Σίβυλλες που κοσμούν τις εκκλησίες μας (φωτό) | Pronews

Αέναη επΑνάσταση: Τοιχογραφίες αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων και φιλοσόφων (Εικόνες και Βίντεο) (sophia-ntrekou.gr)

Χριστιανισμός και αρχαίοι Φιλόσοφοι - Η περίπτωση του Ιερού ναού Αγίου Διονυσίου (imerazante.gr)

Αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι (greek-language.gr)

Seikilos' Song 🏛 Ancient Greek music, poetry and way of life

🇬🇧 The Seikilos epitaph, the oldest surviving complete musical composition, including musical notation, from Ancient Greece. Vocal: Nektaria Karantzi Ancient Greek Lyre: Aliki Markantonatou, Double Bass: Chysostomos Boukalis The Greek cultural show on ERT2 «Η Αυλή των Χρωμάτων» with Athena Kampákoglou, on Thursday 13 June 2019 dedicated the entire episode to traditional and Byzantine Music, with special guest, Nektaria Karantzi. 

📌Lyrics (translation from ancient Greek in English): 

While you live, shine have no grief at all 

life exists only for a short while 

and Time demands his due 🇬🇷 

GR Επιτάφιος του Σεικίλου,  το αρχαιότερο δείγμα αρχαίας Ελληνικής Μουσικής. 

Μουσικοί: Αλίκη Μαρκαντωνάτου (Αρχαία Ελληνική Λύρα), Χρυσόστομος Μπουκάλης (Κοντραμπάσσο). Τηλεοπτικό αφιέρωμα της ΕΡΤ 2 στη Νεκταρία Καραντζή 

📌Ο Σείκιλος έγραψε το τραγούδι του μετά το 200 π.Χ. σε επιτύμβια κυλινδρική στήλη που έχει ύψος 40 εκατοστά και περιέχει στην κοινή ελληνική της ελληνιστικής εποχής ένα επίγραμμα δώδεκα λέξεων και ένα μέλος (τραγούδι) δεκαεφτά λέξεων μαζί με τη μουσική του. Στην κορυφή της στήλης, το επίγραμμα αναφέρει τον άνθρωπο που το έγραψε, καθώς και το σκοπό για τον οποίο το έγραψε: ΕΙΚΩΝ Η ΛΙΘΟΣ ΕΙΜΙ. ΤΙΘΗΣΙ ΜΕ ΣΕΙΚΙΛΟΣ ΕΝΘΑ ΜΝΗΜΗΣ ΑΘΑΝΑΤΟΥ ΣΗΜΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΝ (Εγώ η πέτρα είμαι μια εικόνα. Με έβαλε εδώ ο Σείκιλος ως διαχρονικό σήμα αθάνατης μνήμης). 

Στη μέση υπάρχουν οι στίχοι του τραγουδιού μαζί με τα σύμβολα της μελωδίας, φρυγικού τύπου: ΟΣΟΝ ΖΗΣ ΦΑΙΝΟΥ, 

ΜΗΔΕΝ ΟΛΩΣ ΣΥ ΛΥΠΟΥ. 

ΠΡΟΣ ΟΛΙΓΟΝ ΕΣΤΙ ΤΟ ΖΗΝ, 

ΤΟ ΤΕΛΟΣ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΑΙΤΕΙ. 

Απόδοση στη νέα Ελληνική 

Όσο ζεις λάμπε, καθόλου μη λυπάσαι. 

Για λίγο διαρκεί η ζωή, 

ο χρόνος απαιτεί την πληρωμή του. 

🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸 "Η Αυλή των Χρωμάτων», η πολιτιστική εκπομπή της ΕΡΤ2 με την Αθηνά Καμπάκογλου, την Πέμπτη 13 Ιουνίου 2019 είναι αφιερωμένη στην παραδοσιακή και βυζαντινή μουσική, με κεντρική καλεσμένη την διεθνώς αναγνωρισμένη ερμηνεύτρια της βυζαντινής και παραδοσιακής μουσικής, Νεκταρία Καραντζή. Στην εκπομπή μετέχουν ο διεθνούς φήμης πιανίστας, μαέστρος και συνθέτης Βασίλης Τσαμπρόπουλος, ο μουσικοκριτικός και ιστορικός μουσικής Γιώργος Μονεμβασίτης, η πρώην διευθύντρια του Λαογραφικού Κέντρου της Ακαδημίας Αθηνών Δρ Κατερίνα Καμηλάκη, ο αντιδήμαρχος Δάφνης-Υμηττού, θεολόγος και καθηγητής Βυζαντινής Μουσικής Δημήτρης Βερύκιος και η Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Ψαλτριών Γλυκερία Μπεκιάρη. Συνοδεύουν οι μουσικοί: Κυριάκος Γκουβέντας (βιολί), Κωνσταντία Δούκα (ούτι), Carmelo Siciliano (λαούτο), Οδυσσέας Στεφανής (κρουστά), Αλίκη Μαρκαντωνάτου (αρχαία Ελληνική λύρα), Χρυσόστομος Μπουκάλης (κοντραμπάσο). Λαμβάνουν μέρος επίσης μέλη της γυναικείας βυζαντινής χορωδίας "Ψάλτριες" του Πανελληνίου Συνδέσμου Ψαλτριών (www.womeninbyzantinemusic.com) και μαθητές της Νεκταρίας Καραντζή από το Μουσικό Εργαστήρι "Χρόνης Αηδονίδης" και από τη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς. Ένα μοναδικό μουσικό ταξίδι από την Ανατολή ως τη Δύση, με όλα τα ηχοχρώματα που αναδεικνύει η Ελληνίδα ερμηνεύτρια. Από τη βυζαντινή μουσική και τους αυθεντικούς παραδοσιακούς δρόμους έως τα ιερά μέλη του κόσμου και τις πρωτότυπες συνθέσεις του Βασίλη Τσαμπρόπουλου από το κοινό ευρωπαϊκό τους πρόγραμμα "Ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή" που τα τελευταία χρόνια ταξιδεύει με επιτυχία εκτός των συνόρων της Ελλάδας" (Πηγή: ΕΡΤ). 

Ο λάρυγγας και το πνευμονογαστρικό εγκεφαλικό νεύρο

Ο λάρυγγας είναι από τα σπουδαιότερα όργανα, σε ότι αφορά εκπνοή και λόγο. Είναι η θέση, όπου υπάρχουν οι τένοντες για τις φωνητικές χορδές και πορεύονται ανάλογα με την πορεία του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου.

Οι ίνες στους προσαγωγούς και απαγωγούς φωνητικούς μύες χορηγούνται μεν από το παλίνδρομο, αλλά συμμετέχει και το λαρυγγικό νεύρο.

vagus nerve (wikipedia)

Vagus nerve stimulation, (Mayo Clinic)

9 facts about the vagus nerve (https://www.mentalfloss.com/article/65710/9-nervy-facts-about-vagus-nerve)

ΕΠΙΧΕΊΡΗΣΗ "ΑΝΑΠΝΟΗ", Εφ. Καθημερινή 

https://www.kathimerini.gr/k/k-magazine/561357928/epicheirisi-anapnoi/

1998: Νόμπελ ιατρικής και φυσιολογίας για την ανακάλυψή του νιτρικού οξειδίου 

Το 1998 το βραβείο Νόμπελ της Ιατρικής και της Φυσιολογίας απονεμήθηκε στους Robert F. Furchgott, Louis J. Ignarro and Ferid Murad για την ανακάλυψη του ΝΟ ως σηματοδοσίας μορίου στο καρδιαγγειακό σύστημα. Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι αεροφόροι χώροι, επεκτάσεις της ρινικής κοιλότητας. Μια από τις λειτουργίες τους είναι η παραγωγή νιτρικού οξειδίου (NO). Με κάθε ρινική εισπνοή, συγκεντρώσεις του NO 50-200 μέρη ανά δισεκατομμύριο (ppb) μεταφέρονται στους πνεύμονες σε σύγκριση με 10 ppb κατά τη διάρκεια της στοματικής αναπνοής. Όπως συμπεραίνεται από τα παραπάνω, το νιτρικό οξείδιο ΝΟ παράγεται κατά την εισπνοή από τη μύτη και δεν μπορεί να παραχθεί σε επαρκείς ποσότητες για τον οργανισμό κατά τη στοματική αναπνοή. Το νιτρικό οξείδιο ωστόσο είναι πολύ σημαντικό για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού και για την υγεία των αγγείων και της καρδιάς.

Γνωρίζουμε σήμερα ότι το νιτρικό οξείδιο ΝΟ δρα ως μόριο σήματος στο νευρικό σύστημα, ως όπλο κατά των μολύνσεων, ως ρυθμιστής της αρτηριακής πίεσης και ως πύργος ροής αίματος σε διαφορετικά όργανα. Είναι σημαντικό για την οσφρητική λειτουργία και την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε διαφορετικές μυρωδιές, ακόμη είναι σημαντικό για τη μνήμη.

Τα λευκά αιμοσφαίρια χρησιμοποιούν νιτρικό οξείδιο NO όχι μόνο για να σκοτώσουν μολυσματικούς παράγοντες όπως είναι τα βακτήρια, οι μύκητες και τα παράσιτα, αλλά και να υπερασπιστούν τον ξενιστή ενάντια στους όγκους. Οι επιστήμονες εξετάζουν επί του παρόντος εάν το νιτρικό οξείδιο ΝΟ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να σταματήσει η ανάπτυξη των όγκων, καθώς αυτό το αέριο μπορεί να προκαλέσει προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο, απόπτωση. Μην ξεχνάτε όμως πως το πολύτιμο αυτό αέριο μπορεί να υπάρχει στον οργανισμό σας μόνο και εφόσον αναπνέετε αποκλειστικά από την μύτη! Επιπλέον, η μύτη σας εκτελεί τουλάχιστον 30 λειτουργίες, οι οποίες είναι όλες σημαντικές καθώς λειτουργούν συμπληρωματικά στους ρόλους που παίζουν οι πνεύμονες, η καρδιά κι άλλα όργανα. Το εσωτερικό της μύτης διαθέτει περίπου το 90% της διαδικασίας κλιματισμού του αέρα και επίσης ανακτά το 33% της εκπνεόμενης θερμότητας και υγρασίας.

2017 - Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής στον επιστήμονα που απέδειξε ότι είναι καλό να τρώμε ... τον εαυτό μας (αυτοφαγία).....!!!

https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2016/prize-announcement/

2017- Βραβείο Νομπέλ Ιατρικής και Φυσιολογίας μοιράζονται τρεις αμερικανοί: ο Τζέφρι Χωλ (Jeffrey C. Hall) του Πανεπιστημίου του Μέιν, ο Μάικλ Ρόσμπαχ (Michael Rosbach) του Πανεπιστημίου Brandeis και ο Μάικλ Γιάνγκ (Michael W. Young) του Πανεπιστημίου Ροκφέλερ για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τους μηχανισμούς που ελέγχουν τους κιρκαρδικούς ρυθμούς. Με άλλα λόγια, οι τρεις εφετινοί τιμώμενοι ανακάλυψαν πώς δουλεύει το εσωτερικό βιολογικό μας ρολόι.

Όλοι οι οργανισμοί που κατοικούν τον πλανήτη μας έχουν εξελιχθεί έτσι ώστε να συγχρονίζονται με την 24ωρη περιστροφή της Γης γύρω από τον εαυτό της. Και βεβαίως το ανθρώπινο είδος δεν αποτελεί εξαίρεση. Το γνωρίζει αυτό καλά όποιος έχει πάθει τζετ λαγκ! Δεν είναι όμως μόνο ο κύκλος του ύπνου και της εγρήγορσης που ρυθμίζεται από το βιολογικό μας ρολόι. Από αυτό εξαρτάται ο μεταβολισμός μας, η έκκριση ορμονών, η θερμοκρασία του σώματός μας, ακόμη και η συμπεριφορά μας.

The 2017 Nobel Prize in Physiology or Medicine

Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash and Michael W. Young

for their discoveries of molecular mechanisms controlling the circadian rhythm

Life on Earth is adapted to the rotation of our planet. For many years we have known that living organisms, including humans, have an internal, biological clock that helps them anticipate and adapt to the regular rhythm of the day. But how does this clock actually work? Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash and Michael W. Young were able to peek inside our biological clock and elucidate its inner workings. Their discoveries explain how plants, animals and humans adapt their biological rhythm so that it is synchronized with the Earth’s revolutions.

Τι είναι η "αυτοφαγία" (Νόμπελ Ιατρικής 2016) | Alfavita

Η αρχαία ελληνική γλώσσα θα πιστοποιείται διεθνώς για πρώτη φορά

Γιατί είναι σημαντικό να μάθει κάποιος Αρχαία Ελληνικά σήμερα;


Η πρώτη στον κόσμο πιστοποίηση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας αποτελεί πλέον πραγματικότητα.

Με αφορμή την επέτειο των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση που οδήγησε στο σύγχρονο ελληνικό κράτος, και με αίσθημα εθνικής ευθύνης, ο Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου People Cert Βύρων Νικολαΐδης έκανε γνωστό ότι όλες οι εξετάσεις θα διενεργούνται δωρεάν, ως συνεισφορά της εταιρείας στον επετειακό εορτασμό.

«Η απόφασή μας να προχωρήσουμε στη δημιουργία της Πιστοποίησης της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας, δεν σχετίζεται μόνο με την αγάπη μας για την Ελλάδα. Αποτελεί φόρο τιμής στη γλώσσα που κράτησε τον ελληνισμό ζωντανό στο πέρασμα των αιώνων, στη γλώσσα που κερδίζει αξία διεθνώς, που κερδίζει τον θαυμασμό και τον σεβασμό στο εξωτερικό.Είναι, η ελάχιστη συνεισφορά μιας ελληνικής εταιρείας που έγινε παγκόσμια δύναμη, διενεργώντας εκατομμύρια εξετάσεις σε περισσότερες από 200 χώρες, αλλά δεν ξεχνά ποτέ τις ρίζες της» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Νικολαΐδης ο οποίος τόνισε: «Σε μια εξαιρετικά συμβολική για την Ελλάδα χρονιά, η Language Cert, θυγατρική του Ομίλου PeopleCert -κορυφαίου στο χώρο πιστοποίησης επαγγελματικών και γλωσσικών δεξιοτήτων και με παγκόσμια παρουσία οργανισμού-, ανακοινώνει την πρώτη στον κόσμο Πιστοποίηση της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας».

Γιατί είναι σημαντικό να μάθει κάποιος Αρχαία Ελληνικά σήμερα;

Απαντώντας στο ερώτημα ο κ. Νικολαΐδης τόνισε: «Γιατί η γλώσσα αυτή αποτελεί τη βάση του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Αποτελεί τη βάση επάνω στην οποία στηρίχτηκαν πλήθος σύγχρονων γλωσσών. Είναι εργαλείο σκέψης»!

Για τη νέα πιστοποίηση μίλησαν η Πρόεδρος των Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων και Πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Ανάπτυξης των Εξετάσεων, καθηγήτρια Γεωργία Ξανθάκη - Καραμάνου και οι πανεπιστημιακοί και μέλη της επιτροπής: κ.κ. DrLuigiMiraglia,Πρόεδρος της Ακαδημίας Κλασσικών Γλωσσών στη Ρώμη “VivariumNovum», η καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών και διευθύντρια του TLG (Thesaurus Linguae Graecae) στο Πανεπιστήμιο Irvineτης Καλιφόρνιας Δρ Mαρία Παντελιά καθώς και ο καθηγητής της Νεοελληνικής και διευθυντής του Προγράμματος Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ Dr.Jacques Bouchard.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν η υφυπουργός Παιδείας Ζέττα Μακρή και οι κ.κ. Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ο καθηγητής Middle Eastern Studies στο Πανεπιστήμιο του Cambridge Dr. BenjaminKantor.

Όλοι οι καθηγητές μίλησαν για την οικουμενικότητα της ελληνικής γλώσσας, την αναγνώρισή της από διεθνείς επιστήμονες και διανοητές, καθώς και για την αξία της Πιστοποίησης Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και το κοινό τους όραμα να ενθαρρύνουν τους νέους να εμβαθύνουν στα αρχαία κείμενα. Παράλληλα, τόνισαν ότι τα Αρχαία Ελληνικά δεν μπορούν να θεωρηθούν νεκρή γλώσσα, καθώς η γλώσσα αυτή «ζει» ακόμα σε πολλές άλλες γλώσσες.

Marcolongo: «Υπερηφάνεια για την Πιστοποίηση»
«Ήταν ενθουσιασμός και υπερηφάνεια αυτό που ένιωσα όταν έμαθα για πρώτη φορά τη δυνατότητα διεθνούς πιστοποίησης της γνώσης των Αρχαίων Ελληνικών. Θα ήθελα λοιπόν να συγχαρώ την LanguageCert που προσφέρει αυτή την ευκαιρία», είπε η Andrea Marcolongo, συγγραφέας του βιβλίου: «Η Υπέροχη Γλώσσα, 9 Λόγοι για να Αγαπήσεις τα Αρχαία Ελληνικά», εκδ. Πατάκη.
Μετά την πανδημία, τόνισε η Andrea Marcolongo «είμαι περισσότερο πεπεισμένη ότι τα Αρχαία Ελληνικά και η μελέτη του πολιτισμού της ελληνικής γραμματείας αποτελούν ένα είδος πνευματικού εμβολιασμού έναντι κάθε αποθάρρυνσης, κάθε είδους οκνηρίας, έναντι της απώλειας της ελπίδας. Καλούμαστε σήμερα να αναδιαμορφώσουμε όχι μόνο οικονομικά, αλλά ιδίως πνευματικά, την εποχή μας». Την εμπειρία των μαθητών από τις πρώτες εξετάσεις Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας που διενεργήθηκαν μας μετέφερε ο διευθυντής Λυκείου του Αριστοτελείου Κολλεγίου Αθηνών κ. Χρήστος Γκροζούδης. Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Ειρήνη Νικολοπούλου.

Πανελλήνια Έρευνα για τα Αρχαία Ελληνικά
Στη συνέντευξη Τύπου παρουσιάστηκε από τη γενική διευθύντρια της εταιρείας ερευνών Marc, Σοφία Τσιλιγιάννη, πανελλήνια έρευνα (επισυνάπτεται) για τη σχέση των Ελλήνων με τα Αρχαία Ελληνικά. Tα αποτελέσματά τηςείναι ενθαρρυντικά, καθώς τo 81% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι «τα αρχαία ελληνικά είναι απαραίτητα αν θέλει κανείς να μιλά σωστά ελληνικά». Επίσης, το 83% τα θεωρεί «χρήσιμα και στην καθημερινή ζωή, καθώς υπάρχουν πολλές φράσεις στα αρχαία ελληνικά που χρησιμοποιούμε». Οκτώ στους δέκα χαρακτηρίζουν αναγκαία τη διδασκαλία τους στα σχολεία, ωστόσο πιστεύουν ότι θα πρέπει να αλλάξει η μέθοδος της διδασκαλίας τους.

Onlineξετάσεις με τηλε-επιτήρηση
Η πιστοποίηση LanguageCert Test of Classical Greek (LTCG)επιπέδου Α1 και Α2 αποτελεί ένα προϊόν, ειδικά σχεδιασμένο για μελετητές και σπουδαστές, και είναι πολύτιμο εργαλείο για όσους επιθυμούν να ενσωματώσουν τα ιστορικά, πολιτικά και φιλοσοφικά ιδεώδη της Κλασσικής Αρχαιότητας στη σύγχρονη πραγματικότητα.

Το προϊόν θα είναι διαθέσιμο στην ελληνική και διεθνή αγορά μέσα στο Μάιο. Ήδηέχουν εξεταστεί πιλοτικά με τη σύγχρονη μέθοδο της τηλε-επιτήρησης (onlineproctoring) περισσότεροι από 160 υποψήφιοι προερχόμενοιαπό την Ελλάδα και άλλες τρεις χώρες. Από το Βέλγιο, την Ιταλία και την Ουρουγουάη!

H πλειονότητα των υποψηφίων ήταν μαθητές, καθώς 125 άτομα ήταν κάτω των 16 ετών και 35 άτομα άνω των 16 ετών. Από αυτά το 60% ήταν γυναίκες και το 40% άνδρες. Οι περισσότερες συμμετοχές (90) αφορούσαν στο Α2 επίπεδο.

https://www.protothema.gr/greece/article/1116944/i-arhaia-elliniki-glossa-tha-pistopoieitai-diethnos-gia-proti-fora/

Τρόπος εξέτασης Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στο Λύκειο

Ι. Για την εξέταση στο μάθημα Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία του προγράμματος Γενικής Παιδείας της Β ́ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου δίνεται στους/στις μαθητές/-τριες, σε φωτοαντίγραφο, απόσπασμα διδαγμένου από το πρωτότυπο κειμένου 12 έως 20 στίχων, με νοηματική συνοχή και τους ζητούνται τα εξής:

α) Μετάφραση στη Νέα Ελληνική ενός τμήματός του που αποτελείται από οκτώ έως δέκα (8- 10) στίχους.

β) Απάντηση σε δύο (2) ερωτήσεις ερμηνευτικές, που μπορεί να αναφέρονται σε ιδέες, αξίες, προβλήματα και επιχειρήματα, στη στάση, στο ήθος ή στο χαρακτήρα των προσώπων, στο ιστορικό, κοινωνικό, πολιτικό, πολιτιστικό πλαίσιο της εποχής της συγγραφής του έργου, στη συσχέτιση του υπό εξέταση κειμένου με γραμματολογικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στη διδακτέα ύλη του μαθήματος. Οι δύο (2) ερωτήσεις αυτές αναφέρονται στο δοθέν από το πρωτότυπο απόσπασμα.

γ) Απάντηση σε μία (1) ερώτηση που ζητεί τη σύγκριση του εξεταζόμενου κειμένου με παράλληλο κείμενο σε νεοελληνικό λόγο, διδαγμένο (από τα μεταφρασμένα κείμενα των οποίων έχει γίνει σχετική επεξεργασία κατά τη διδακτική διαδικασία) ή αδίδακτο που επιλέγεται από τον/τη διδάσκοντα/-ουσα. Για τις απαιτήσεις της σύγκρισης δίνεται στους/στις μαθητές/-τριες σε φωτοαντίγραφο το εν λόγω κείμενο.

δ) Απάντηση σε δύο (2) ερωτήσεις επί του δοθέντος από το πρωτότυπο διδαγμένου κειμένου (που είναι δυνατόν να αναλύονται σε δύο ισοδύναμα βαθμολογικώς υποερωτήματα) από τις οποίες:

i. μία (1) ερώτηση λεξιλογική-σημασιολογική που αναφέρεται στην παραγωγή και σύνθεση λέξεων της Αρχαίας Ελληνικής, σε ομόρριζες λέξεις, σε απλές ή σύνθετες, στη συσχέτιση λέξεων της Αρχαίας και της Νέας Ελληνικής, στη διατήρηση ή στην αλλαγή της σημασίας τους, σε συνώνυμα και αντώνυμα, κ.λπ. και

ii. μία (1) ερώτηση αποκλειστικά υφολογικού χαρακτήρα (εκφραστικά σχήματα, αισθητικά θέματα, λεξικογραμματικά φαινόμενα), προκειμένου να αναδειχθεί η λειτουργία συγκεκριμένων εκφραστικών επιλογών του συγγραφέα.

Η μετάφραση βαθμολογείται με τριάντα (30) μονάδες, οι δύο (2) ερμηνευτικές ερωτήσεις που αναφέρονται στο πρωτότυπο δοθέν απόσπασμα βαθμολογούνται με δεκαπέντε (15) μονάδες η καθεμία, η ερώτηση σύγκρισης του εξεταζόμενου με παράλληλο κείμενο βαθμολογείται με δέκα (10) μονάδες και τέλος καθεμία από τις ερωτήσεις υπό τα στοιχεία δ) i και δ) ii με δεκαπέντε (15) μονάδες.

ΙΙ. Για την εξέταση στο μάθημα Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών της Β ́ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Β ́ και Γ' τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου, καθώς και Αρχαία Ελληνική Γλώσσα της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών της Γ ́ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και της Δ ́ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου ισχύουν τα εξής:

1. Δίνονται στους μαθητές και στις μαθήτριες αποσπάσματα διδαγμένου κειμένου 12 – 20 στίχων με νοηματική συνοχή και τους ζητείται να απαντήσουν σε:

i) μία (1) ερώτηση κατανόησης με την οποία ζητείται να αποκωδικοποιήσουν σημεία του κειμένου και να αντλήσουν βασικές πληροφορίες που εντοπίζονται στο κείμενο. Η ερώτηση μπορεί να διαιρείται σε δύο υποερωτήματα με τη μορφή ερωτήσεων κλειστού τύπου (σωστού ή λάθους, πολλαπλών επιλογών, αντιστοίχισης, συμπλήρωσης κενών κ.λπ.) ή ανοικτού τύπου

ii) δύο (2) ερωτήσεις ερμηνευτικές, που μπορεί να αναφέρονται σε ιδέες/αξίες/ προβλήματα, σε στάσεις/ήθος/χαρακτήρα των προσώπων, στο ιστορικό/κοινωνικό/ πολιτιστικό πλαίσιο της εποχής του έργου, στη δομή/σύνθεση του κειμένου, σε υφολογικά/αισθητικά θέματα, με βάση το απόσπασμα

iii) μία (1) ερώτηση κλειστού τύπου που αναφέρεται στο γραμματειακό είδος στο οποίο ανήκει το κείμενο, στον συγγραφέα ή στο έργο του

iv) μία (1) ερώτηση λεξιλογική-σημασιολογική (σύνδεση λέξεων αρχαίας και νέας, διατήρηση ή αλλαγή της σημασίας τους, οικογένειες ομόρριζων λέξεων, απλών ή σύνθετων, συνώνυμα, αντώνυμα)

v) δίνεται παράλληλο κείμενο στη νέα ελληνική, διδαγμένο ή αδίδακτο, από την αρχαία ή νεότερη ελληνική γραμματεία, και καλούνται να απαντήσουν σε μία (1) ερώτηση ερμηνευτική, με την οποία ζητείται να συγκρίνουν το παράλληλο με το πρωτότυπο κείμενο.

2. Δίνεται, επίσης, αδίδακτο πεζό κείμενο αττικής διαλέκτου 12−20 στίχων στερεότυπης έκδοσης με νοηματική συνοχή. Στο αδίδακτο κείμενο προτάσσεται σύντομο σχετικό εισαγωγικό σημείωμα, μέσω του οποίου δίνονται εξωκειμενικές πληροφορίες απαραίτητες για την κατανόηση του κειμένου.

Οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται:

i) να μεταφράσουν στα νέα ελληνικά μέρος του κειμένου από τέσσερις έως έξι στίχους

ii) να απαντήσουν σε μια ερώτηση κατανόησης που αναφέρεται στον νοηματικό άξονα του κειμένου

iii) να απαντήσουν σε μία (1) ερώτηση γραμματικής, η οποία μπορεί να αναλύεται σε δύο υποερωτήματα

iv. να απαντήσουν σε μία (1) ερώτηση συντακτικού (π.χ. αναγνώριση λέξεων/φράσεων/ προτάσεων/άλλων δομικών στοιχείων του κειμένου, μετασχηματισμός μέρους του κειμένου ως προς τη δομολειτουργική του διάσταση), η οποία μπορεί να επιμερίζεται σε δύο υποερωτήματα.

3. Κάθε ζητούμενη ερώτηση-δραστηριότητα που τίθεται για το διδαγμένο ή το παράλληλο ή το αδίδακτο κείμενο βαθμολογείται με δέκα (10) μονάδες της εκατοντάβαθμης κλίμακας.

Για την εξέταση των παραπάνω θεμάτων, τόσο στο διδαγμένο όσο και στο αδίδακτο κείμενο, κρίνεται σκόπιμο να αξιοποιείται ποικιλία τύπων ασκήσεων/ερωτήσεων.

https://www.esos.gr/arthra/59373/neo-proedriko-diatagma-gia-tin-axiologisi-ton-mathiton-toy-genikoy-lykeioy-eggrafo

ρήματα οίδα και βάλλω

Πίνακας με την κλίση του ρήματος οίδα

http://www.study4exams.gr/anc_greek/course/view.php?id=91

1. Να αναγνωριστούν οι υπογραμμισμένοι ρηματικοί τύποι στα παραδείγματα που ακολουθούν:
1. τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ὅτι οἱ μὲν νικῶντες τά τε ἑαυτῶν σῴζουσι καὶ τὰ τῶν ἡττωμένων προσλαμβάνουσιν
2. εἰδότες ὅτι καὶ βασιλεὺς οὐχ ἑκόντων ἄρχει τῶν ἠπειρωτῶν
3. Μίνως γὰρ παλαίτατος ὧν ἀκοῇ ἴσμεν ναυτικὸν ἐκτήσατο
4. ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι οὐ καινὰ ταῦτα οὗτος ποιεῖ, ἀλλὰ φύσει προδότης ἐστίν, ἀναμνήσω ὑμᾶς τὰ τούτῳ πεπραγμένα.
5. ᾿Εγὼ δ' ἡγοῦμαι πάντας ὑμᾶς εἰδέναι ὅτι πάντες ἄνθρωποι, ὅταν περ ἀδικεῖν ἐπιχειρῶσιν, ἅμα καὶ τὴν ἀπολογίαν σκοποῦνται
6. καὶ τῶν μὲν ἐνθάδε μηδεὶς εἰδείη τὸν τρόπον τῆς ἀπαλλαγῆς


2. Να συμπληρωθούν τα κενά στα παραδείγματα που ακολουθούν σύμφωνα με την υπόδειξη της παρένθεσης:
1. ἐδήλουν δὲ οὐδὲν ὅτι ………........................τὰ πρασσόμενα (οἶδα: γ΄πληθ. οριστ. ενεστ.)
2. ἐνθάδ' ἴσως ἀναγκασθησόμεθα τοῦτο ποιεῖν, ἂν ταῦτ' .............…………. (οἶδα: α΄ πλ. υποτ. ενεστ)
3. ………......................δέ, ὦ ἄνδρες ᾿Αθηναῖοι, πάντες ὅτι τὸ Καννωνοῦ ψήφισμά ἐστιν ἰσχυρότατον (οἶδα: β΄ πλ. ορ. ενεστ)
4. Καὶ ἐγὼ ἥκω πρὸς σέ, ὦ ῾Ηράκλεις, ……..........................τοὺς γεννήσαντάς σε (οἶδα: ον. εν. θηλ. μτχ. ενεστ)
5. ὁ μὲν γὰρ αὐτὸν ἤρετο εἴ τι ……...............….. ἀγαθόν (οἶδα: γ΄ εν. ευκτ. ενεστ)
6. αὐτοὶ γὰρ ………..........................................……. ἃ χρὴ πράττειν (οἶδα: α΄ πληθ. οριστ. μελλ.)

3. Να συμπληρώσετε τους τύπους του ρήματος βάλλω που σας ζητούνται:

1. β' ενικό προστακτικής αορίστου β' ενεργητικής φωνής : .......................................................

2. β' πληθυντικό προστακτικής αορίστου β' μέσης φωνής: .....................................................

3. γ' πληθυντικό ευκτικής αορίστου β' μέσης φωνής:..........................................................

4. γ' ενικό υποτακτικής αορίστου β' μέσης φωνής: ....................................................................

5. γ' πληθυντικό υποτακτικής αορίστου β' ενεργητικής φωνής: ................................................

6. α' πληθυντικό οριστικής αορίστου β' μέσης φωνής: ...............................................................
7. α' πληθυντικό οριστικής αορίστου β' ενεργητικής φωνής: ....................................................

8. γ' ενικό ευκτικής αορίστου β' ενεργητικής φωνής: ...................................................................

Σχολείο, σχολή: οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία!

Λέξη της αρχαίας ελληνικής (σχολή).
Η αρχική σημασία της μας εκπλήσσει: αργία, απραξία, ανάπαυση, ησυχία, ελεύθερος χρόνος (πβ. το ρήμα της αρχαίας σχολάζω = αργώ, ευκαιρώ, έχω ελεύθερο χρόνο).


Ήδη στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη η λέξη εξελισσόμενη προσλαμβάνει τη σημασία του χρόνου που αξιοποιείται και αφιερώνεται στην καλλιέργεια του πνεύματος και των επιστημών και του έργου, στο οποίο αφιερώνει κάποιος την ώρα της σχολῆς, και χρησιμοποιείται με τη έννοια της σπουδής, της σπουδαίας - φιλοσοφικής μελέτης.

Στους ελληνιστικούς χρόνους η λέξη αποκτά τη σημασία του τόπου στον οποίο παραδίδονται μαθήματα, του σχολείου (μεταγενέστερη λέξη), του εκπαιδευτικού ιδρύματος.
Μέσω του λατινικού schola η λέξη πέρασε σε πολλές ξένες γλώσσες (αγγλ. school, γαλλ. école, γερμ. schule κ.λπ.)

Καλημέρα, ας θυμηθούμε λίγο τα παλιά!
#asprilexi #greek #language




source: FB Asprilexi

Το αρχαιοελληνικό λεξικό Λίντελ-Σκοτ στην Πύλη της Ελληνικής Γλώσσας

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html

"Gracias, Grecia" Nuestra herencia ("Thank you Greece" Our heritage)(Su...

Ισπανική παραγωγή με ελληνικούς υπότιτλους.
Θέμα: πώς η Ελλάδα είναι παρούσα σε πολλές πτυχές της καθημερινής μας ζωής.
Σκηνοθεσία: Pedro Pruneda
Σενάριο: Alfredo Lopez και Αριστείδης Mínguez
Παραγωγή: por I.E.S. Ingeniero de la Cierva y AMUPROLAG

Grecia está presente en muchos aspectos de nuestra vida cotidiana.
Dirigido por Pedro Pruneda
Guión de Alfredo López y Arístides Mínguez
Producida por I.E.S. Ingeniero de la Cierva y AMUPROLAG

Tο Facebook πρόσθεσε την αρχαία ελληνική στις επιλογές γλώσσας

Mια νέα γλώσσα πρόσθεσε το facebook στις επιλογές του, βάζοντας πλέον και τα αρχαία ελληνικά ως μία από γλώσσες που μπορούν να επιλέξουν οι χρήστες.

Έτσι πλέον οι λάτρεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, μπορουν να την επιλέξουν με τα εξής βήματα:

1. «Ρυθμίσεις».

2. «Γλώσσα».

3. Αναζητήστε την επιλογή «Ελληνική αρχαία» και πατήστε «Αποθήκευση αλλαγών»!

Mολις κάνετε τις συγκεκριμένες αλλαγές θα δείτε πως τα μήνυματα τα γίνουν πλέον «αγγέλματα» και το facebook θα ρωτάει «Τί δοκείς», ενώ όταν κάποιος επιθυμεί να σχολιάσει μια φωτογραφία, να βλέπει την ένδειξη: «Σχόλιον γράφειν». Η δε αρχική σελίδα έχει γίνει «οίκος» όπως φαίνεται στην παρακάτω φωτογραφία.

Πηγή: Η Καθημερινή 4-11-2016